Mẹ ơi, con xin lỗi

 Truyện ngắn

ChatGPT

---

Mẹ ơi, con xin lỗi

Lại mưa.
Thành phố này hình như không chờ ai ngẩng đầu để đổ mưa. Cũng như đời, không đợi ai kịp lớn mới bắt đầu khó.

Tin nhắn vừa gửi đi. Có thể mẹ đang đọc. Có thể mẹ chưa đọc. Có thể mẹ sẽ đọc đi đọc lại…
Tôi không biết.
Chỉ biết mình đang run, không phải vì lạnh. Mà vì lần đầu nói thật – sau ngần ấy năm toàn những lời giả.

Tôi không tốt nghiệp.
Không có khóa luận, không có điểm anh văn đủ chuẩn. Không còn niềm tin nào để ép mình đến giảng đường.

Mẹ chắc chưa quên hôm tôi nhận giấy báo trúng tuyển. Một ngôi trường đại học công lập khá nổi tiếng. Mẹ mừng đến phát khóc. Cái mừng của người cả đời không dám mơ, nay bỗng thấy giấc mơ thành thật.
Mẹ nói: "Con mẹ vậy là giỏi rồi! Nhà mình có đứa lên đại học, hơn cha rồi, thế là nhà có phước!"

Phải. Tôi không phải người đầu tiên trong đại gia đình đi học. Nhưng là người đầu tiên và duy nhất của mẹ. Của ba. 

Tôi còn nhớ đêm trước khi rời quê.
Sân nhà có mấy lon bia ướp trong xô nước đá. Cha ngồi với mấy chú, vài miếng khô, mấy tiếng cười.
Cha cụng ly, nửa đùa nửa thật: “Mày không đỗ thì mày chết với tao. Nhưng đỗ rồi thì tao chết với mày.”
Ai nấy cười rộ.
Mẹ từ bếp bước ra, tay bưng thêm mấy món. Mắt mẹ lấp lánh như trời vừa tạnh.

Lúc đó, tôi chưa hiểu hết lời ba nói. Tôi đang thấy mình sắp bay.
Tự do. Thành phố. Một căn phòng trọ với cái cửa sổ nhỏ xíu. Một cái giường xếp. Một bàn học cũ. Một chỗ ngồi trong giảng đường mấy trăm người.

Không ai gọi dậy.
Không ai dọa phạt nếu bỏ tiết.
Không ai hỏi hôm nay ăn gì, mặc gì, buồn vui ra sao.

Chỉ có tôi. Và sự tự do – lớn đến mức tôi không ôm nổi.

Bạn bè mỗi đứa một hướng. Có đứa học chăm như máy, có đứa sống như không cần ngày mai. Có người rủ chơi game. Có người rủ yêu đương. Tôi trôi giữa họ như một cọng cỏ, không rễ, không phương hướng.

Một môn rớt. Rồi hai. Rồi .. tôi không dám nhớ nữa.
Tôi ngại vào lớp. Ngại cả cái bóng của mình in trên vách.
Và tôi bắt đầu nói dối.

Mỗi lần về quê, tôi mặc chiếc áo sơ mi là phẳng, cười tươi, kể mẹ nghe về “đề tài khóa luận” tôi không hề có.
Mẹ vừa lắng tai nghe, vừa bóc cam bóc bánh ...
Nhìn mẹ vui vẻ, hạnh phúc, tôi nuốt múi cam mà thấy cổ họng đắng ngắt. 

Giá mà ngày xưa tôi đủ dũng cảm nói với mẹ: con không hợp trường lớp.
Con muốn học nghề, đi làm, học cái gì có thể dùng đôi tay mà sống.
Nhưng tôi im. Vì tôi sợ.
Không phải sợ mẹ giận. Mà sợ mẹ buồn.

Tôi đã không muốn mẹ mất mặt. Nhưng cuối cùng lại làm mẹ đau lòng hơn cả.

Nếu bây giờ có ai hỏi tôi, sai lầm lớn nhất của tôi là gì, thì tôi sẽ nói: sai lầm lớn nhất là không dám nói thật với mẹ ngay từ đầu.
Tôi đã sống bằng sự kỳ vọng của mẹ cha, cái kỳ vọng tôi sớm thấy vượt quá sức mình. tại sao tôi không dám nói từ đầu? Tại tôi thương mẹ. Hay tại tôi ích kỉ, sợ mất đi tình thương yêu ấy?

Tôi đang tìm việc. Chưa biết có ổn không, nhưng ít nhất là tôi thấy mình đang bước đi bằng hai chân, chứ không lết bằng lời nói dối nữa.
Tôi sẽ không xin tiền nữa. Không đòi hỏi gì thêm từ mẹ – người đã cho tôi nhiều hơn cả khả năng mình có thể đền đáp.

Khi nào ổn hơn, tôi sẽ về.
Hoặc sẽ gọi. Nếu mẹ còn muốn nghe tiếng tôi.

…Mưa đã tạnh.
Chỉ còn loáng nước dưới chân, và những chiếc xe lao qua, bắn tung tóe những vệt bùn vào tường.

Tôi nhớ mẹ.
Và nhớ cái thời mình chưa biết nói dối.

Chiều không gió

 

Chiều không gió

Truyện ngắn

---

I. Người bạn

Tôi trở lại làng quê vào một chiều tháng Tư, nắng hanh và gió lặng. Mười lăm năm rồi kể từ ngày hòa bình.
Ngang qua một quán nhỏ bên đường, tôi ghé mua thẻ nhang. Định ghé nhà người bạn cũ, thắp cho nó. Lữ – thằng bạn thân từ hồi tiểu học. Mùa hè đỏ lửa năm 1972, nó thi hỏng tú tài hai, bị gọi nhập ngũ vào Thủ Đức, ra trường về Thủy Quân Lục Chiến. Từ sau ngày thống nhất, không có tin tức gì về nó.

Tôi ghé nhà lúc trời đã ngả chiều. Căn nhà tre vách đất, mái tranh đã sậm màu nâu đen mốc thếch. Dàn bí trước sân không còn trái, lá già úa cong.
Bà cụ – mẹ Lữ – ngồi trên chõng tre, tóc cắt ngắn, bạc trắng, mắt lóa vẫn còn nhận ra tôi, đáp lại lời chào.
Nghe tiếng, vợ nó từ dưới bếp chạy lên. Cô bé trắng trẻo xinh xinh ngày nào giờ đã thiếu phụ da khô, đen. Thấy tôi, em mừng rỡ:
— Trời ơi, anh! Lâu quá mới gặp lại…
Phải, gần hai mươi năm, từ ngày tôi bỏ làng lên tỉnh trọ học. Ngày Lữ lấy vợ, tôi bận, không về kịp, nhưng vẫn nhớ dáng cô gái học sau chúng tôi mấy lớp, hay đứng ở đầu dốc ngóng ra sông.

Tôi ngập ngừng:
— Cho anh thắp nén nhang…

Em lúng túng:
— Dạ… anh vào thắp cho ông bà nén nhang. Còn anh Lữ… em chưa có tin tức gì, nhưng chắc ảnh chưa mất đâu anh. Em đi xem nhiều nơi, thầy nào cũng bảo… ảnh đang sống ở xa, chưa tiện tin về...

Tôi nhìn em. Ánh mắt em chùng xuống, rồi ngước ra hiên.

Lòng tôi se thắt. Tôi đã gặp một người quen cùng đơn vị với nó kể lại, những ngày cuối tháng Ba ấy, đơn vị bị phục kích trên đường rút quân về Đà Nẵng. Khi tập hợp lại ở Sơn Chà, không còn thấy Lữ đâu nữa.

Có những sự thật, nói ra không làm ai nhẹ lòng. Chỉ khiến hi vọng tan như tro.

---

II. Người mẹ

Tôi ngồi trên chõng, nghe tiếng chân người ngoài sân.
Cái thằng bạn học thuở nhỏ, hay rủ con tôi ra bến tắm sông, giờ tóc đã hoa râm.
Mười lăm năm rồi. Tôi chỉ mong có ai đến, thắp cho nó nén nhang. Vậy mà… chẳng có nhang nào cả.

Tôi muốn lập bàn thờ cho nó từ lâu. Mỗi năm giỗ chồng, lòng lại quặn thắt. Nhưng con dâu tôi… nó không chịu.

Tôi từng góa bụa lúc mới ngoài hai mươi. Chồng tôi đi lính, chết tận bên Tây. Không có con. Tôi ở vậy, nuôi mẹ chồng, đến gần bốn mươi mới lén lút làm vợ bé một người đàn ông đã có vợ con – chỉ mong có đứa con để nương tựa khi tuổi già.

Tôi hiểu cảnh đàn bà chờ chồng. Chờ mãi, rồi chẳng ai về.

Ba năm sau ngày hòa bình, tôi nói với nó:
— Mình lập bàn thờ đi con. Con thắp cho nó nén nhang, rồi tìm đứa nào tử tế hiền lành mà đi bước nữa… Đời người con gái, dài lắm mà cũng ngắn lắm.

Nó khóc. Rồi đi xem bói. Về bảo tôi:
— Thầy nói ảnh chưa chết.

Nghe nó nói, tôi nửa tin nửa ngờ, nhưng bụng cũng thầm hi vọng. Ừ, biết đâu đấy. Chỉ thương nó, còn trẻ quá mà cứ phải mòn mõi đợi chờ.

Sau vài lần thúc dục, nó cứ khóc, không nghe. Tôi dần không dám nhắc chuyện bàn thờ nữa. 

Có người cùng cầu trời khẩn Phật, có người nghe kể chuyện nghịch ngợm thời nhỏ của nó cùng tốt. 

Nhưng nhiều khi nhìn nó, tôi lại ứa nước mắt, lặng lẽ. Giá như chúng nó kịp có một đứa con thì tôi cũng đỡ băn khoăn.

---

III. Người vợ

Tôi biết anh đã chết. Từ lâu rồi.

Ngày ấy, khi cả nước đang hân hoan hòa bình, tin rụng xuống làng như lá cuối mùa. 
Tôi lặn lội tìm hỏi bạn bè cùng đơn vị anh ấy. Đã biết tin anh mất trên đường rút quân về Đà Nẵng vào một ngày cuối tháng ba.

Tôi không muốn lập bàn thờ.
Mẹ nhiều lần bảo tôi làm. Mẹ cũng nhiều lần bảo tôi đi lấy chồng. Đừng phí hoài một tuổi xuân như mẹ xưa.

Mẹ nói anh đã chết. Nhưng trong mắt mẹ, tôi thấy niềm hi vọng mong manh, anh chỉ chưa về. Mẹ không thể tưởng tượng tượng được con mẹ chết đâu đó giữa rừng, hay dưới biển. Chết mất xác.

Tôi không đi. Không phải vì hi vọng. Mà vì tôi cần ở lại.
Mẹ già yếu, chỉ còn tôi bên cạnh. Mẹ không nói, nhưng tôi biết – tôi là người cuối cùng còn ngồi lắng nghe chuyện anh nghịch ngợm hồi còn thơ dại mẹ kể đi kể lại anh mỗi ngày.

Nếu tôi đi, mẹ còn lại gì?
Một căn nhà lặng gió, một bóng già và mấy câu chuyện cũ mèm không ai hỏi nữa.

Tôi nói dối. Tôi đi xem bói. Tôi kể cho mẹ nghe những lời “anh vẫn còn sống”… chỉ để mẹ thôi giục tôi bước đi.
Tôi ở lại.
Ở lại vì anh. Vì mẹ anh. Vì chính tôi – người không biết bắt đầu lại từ đâu.

---

IV. Người bạn (kết)

Chiều xuống chậm, ánh nắng vỡ thành những vệt cam loang cuối hiên.
Không gió. Lá tre cũng ngưng xào xạc. Chỉ có tiếng võng kẽo kẹt đầu nhà, như ai đó vẫn đong đưa trong ký ức.

Tôi lặng lẽ cắm ba cây nhang lên bàn thờ ông bà. Làn khói quẩn quanh.

Tối đó tôi ngủ lại làng.
Trằn trọc. Gió không lên.

Trong giấc mơ, tôi thấy Lữ mặc áo lính cũ, đứng bên bờ sông. Gió ngược thổi tóc hắn bay rối, mặt quay đi.
Tôi gọi.
Hắn không quay lại.

Mười lăm năm rồi. Bao lâu nữa thì một người thật sự vắng mặt?
Tôi không biết.
Bởi có khi, sống không phải là để giữ lấy sự thật, mà để giữ lấy nhau.

Chat GPT