Nguyễn Văn Tý

Hôm nay đưa đám ns Nguyễn Văn Tý, tìm coi lại entry viết về ông, thấy link nhạc trong các bài cũ hỏng cả, ngồi làm lại playlist nghe cho tiện. Trong entry nói trên có phần tiểu sử của ông, giai thoại về bài hát Dư Âm nổi tiếng, cùng bài của Thy Nga trên RFA .. ở đây không viết lại.

Ru người trăm năm

Nguyễn Văn Tý vừa qua đời ở tuổi 94 tại nhà riêng ở Sài gòn vào chiều 26-12.

Nguyễn Văn Tý sinh 1925 (tuổi đúng là giáp tí - 1924), tại Vinh (quê gốc: Sóc Sơn, Vĩnh Phúc), cha là một trùm phường bát âm. Lớn lên học trung học ở Quốc học Vinh, được học nhạc với một số thầy tây ở đó.
1945 ông tham gia Việt Minh, thành lập đoàn kịch của Thanh niên cứu quốc Nghệ An,  rồi làm trưởng phòng Thông tin tuyên truyền Thanh Chương, và bắt đầu sáng tác ca khúc.

Ông sáng tác khá ít, nhưng có khá nhiều bài hay, được nhiều người yêu thích. Ngoài bài hát rất nổi tiếng Dư âm sáng tác thời kháng chiến nhưng được xếp vào dòng nhạc tiền chiến, ông chuyên sáng tác nhạc đỏ mang âm hưởng dân ca: Mẹ yêu con, Bài ca năm tấn, Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa, Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh, Dáng đứng Bến Tre, Người đi xây hồ Kẻ Gỗ, Em đi làm tín dụng, Mùa xuân cô đi nuôi dạy trẻ, ...

Ru người trăm năm ông sáng tác năm 1999, khi đã 75 tuôi.  Năm 2003 ông còn sáng tác Mối Tình Câm, và 2006 viết trường ca Mười Bông Hoa Trinh Liệt Giữa Ngã Ba Đồng Lộc phổ thơ Bùi Mạnh Hảo, sau đó ông bị tai biến mạch máu não lần thứ hai, ko còn sáng tác gì nữa.



Lời ca lấy từ bài thơ cùng tên của Trần Mạnh Hảo

Ru người trăm năm
Trần Mạnh Hảo

Ngủ đi người của anh ơi
Xin nhờ ngọn gió ru nơi em nằm
Anh ngồi thức với xa xăm
Tới em phải vượt hàng trăm tinh cầu
Lời ru nào sợ xa đâu
À ơi vũ trụ chìm sau mi dài
Bay bay hai cánh tơ ngài
Ngủ đi cặp mắt thức hoài chờ trông
Anh ru từng búp tay hồng
Xin nhờ ngọn gió bế bồng trên tay
Nâng niu mười nhánh sông gầy
Khép vơi thành nụ, xòe đầy thành hoa
Từng đi nghìn dặm sơn hà
Hai bàn chân của em là mùi hương
Cái hôn trên gót còn vương
Lời ru em hóa con đường em đi
Ngủ ngon khóe miệng thầm thì
Cháy tan trời đất cũng vì vành môi
Vuốt ve khe suối núi đồi
Ngủ đi da thịt ngời ngời thương yêu.
Tóc em anh đến trăm chiều
Bao nhiêu sợi tóc bấy nhiêu nỗi niềm
Tay anh em gối trăng liềm
Giấc mơ chớ hiện ra điềm bể dâu
À ơi cái ngủ đi đâu
Tình yêu ru đến bạc đầu chưa thôi
Cách xa như đất với trời
Đêm đêm anh lặng ru người trăm năm.
(Mình anh trong một thế giới, 1991)

Dư âm 2

nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý
tranh Nguyễn Xuân Hoàng
hình: blog hoinhacsi.org

Nguyễn Văn Tý sinh 1925 tại Vinh, tuy quê ở Sài Sơn, Hà Nội, trong một gia đình có bố là trùm phường bát âm, thạo hát văn, hát chèo và hát ả đào. Lớn lên ông học trường Quốc học Vinh, đồng thời học nhạc với giáo viên người Pháp, linh mục người Tây Ban Nha và nhạc sĩ người Hoa, từng chơi nhạc cho phòng trà ở Vinh.
Năm 1945, ông tham gia Việt Minh,  viết tác phẩm đầu tay Ai Xây Chiến Lũy năm 1949.
Năm 1950, ông sáng tác “Dư âm” tác phẩm làm ông điêu đứng nhưng cũng là tác phẩm làm nên tên tuổi Nguyễn Văn Tý. Giai thoại về Dư Âm được kể đi kể lại nhiều, đại khái ông lấy vợ năm 1946 nhưng đến 1947 thì bà mất, để lại cho ông một cô con gái. Vì thế bạn đưa về nhà người quen giới thiệu cô chị, nhưng lại bị hớp hồn bởi cô em. Mối tình bị ngăn cản, nên thăng hoa thành Dư Âm.

Tương tự một số ca khúc thời đầu kháng chiến chống Pháp như Tạ Từ của Tô Vũ, Gởi Gió Cho Mây Ngàn Bay của Đoàn Chuẩn Từ Linh, .. Dư Âm có dư vị lãng mạn của những ca khúc tiền chiến, cái lãng mạn lúc bấy giờ được kết án là "ủy mị", "tiểu tư sản" và vì thế tác giả bị kiểm điểm, bị buộc phải đến các đơn vị nói chuyện, đưa tác phẩm của mình ra tố khổ, dù kết quả như ông kể lại trong một cuộc phỏng vấn " trên tôi đứng kể tội Dư Âm, bộ đội ngồi dưới nghe chỉ cười ồ lên, và sau đó vẫn lén lút hát .."

Chân dung âm nhạc: Nguyễn Văn Tý

nhạc sĩ  Nguyễn Văn Tý
hình: vietinfo.com

Nguyễn Văn Tý sinh năm 1925 tại Vinh, nhưng quê Sóc Sơn, Hà Nội. Hiện sống ở Sài gon

Ông sáng tác không nhiều, nhưng các tác phẩm ông viết đều mang đậm chất dân ca, từ lâu đã đi vào lòng nhiều thế hệ yêu nhạc ...

Mời xem chương trình Chân dung âm nhạc: Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý do VTC 3 thực hiện, nghe lại một số ca khúc tạo nên tên tuổi Nguyễn Văn Tý, từ Dư Âm sáng tác thời kháng chiến nhưng vẫn được xem là thuộc dòng nhạc tiền chiến do chất lãng mạn tiểu tư sản của nó, một thời đã làm tác giả bị kiểm điểm lên bờ xuống ruộng, nhưng cũng chính là một trong các ca khúc để đời của ông, đến các ca khúc viết trong thời thiên đường với bao niềm tin Bài ca Năm Tấn, Em Đi làm Tín Dụng, .. đến những bản tình ca viết ở tuổi 80 ..