5/1/14

Trở về dĩ vãng - Lâm Tuyền

From my window - photo by Manolis Tsantakis
Lâm Tuyền có hai bản nhạc mà ca từ khiến người ta nhớ đến bài thơ Một Mùa Đông của Lưu Trọng Lư

... tình đôi ta vời vợi
Thuở ấy hồn anh đắm chơi vơi ngoài khơi
Người em sầu mộng của muôn đời
Thề ước guồng tơ thắm không bao giờ phai
Tình em như tuyết giăng đầu núi
Tình anh nhu ánh trăng trầm suối


...

Biệt ly, anh theo cánh gió chơi vơi
Phiêu du khắp bốn phương trời
Xa xôi tiếc nhớ khôn nguôi
..

Ca sĩ Quỳnh Giao kể về nhạc phẩm này

Khi Lâm Tuyền viết “Trở Về Dĩ Vãng” thì người viết còn bé lắm, nhưng được cô Mộc Lan kể lại cho biết ông viết để tặng cho cô. Có lẽ vì mình bé nên cô mới kể, chứ không kể cho người lớn! Câu hát “Anh thường khóc khi chiều xuống, lòng nhớ nhung triền miên” ám chỉ cô, vì tên gọi chơi (nick name) của cô là Nhung, dù tên thật là Nga. Người viết suy đoán là ông dựa vào ý thơ của “Người Em Sầu Mộng”của Lưu Trọng Lư, vì những câu như “tình em như tuyết giăng đầu núi, tình anh như sóng đưa ngoài khơi ..
Ca khúc trữ tình này còn ai hát hay hơn chính Mộc Lan!

(tranquanghai.com)

Chưa tìm được bản do Mộc Lan ca, mời nghe Quỳnh Giao ca.



Có người quen biết ông cũng kể lại ông vốn rất đẹp trai nhưng ko may mắc bệnh đậu mùa, nên mặt bị rỗ. Ông tập hát cho Mộc Lan, bấy giờ đã là vợ của nhạc sĩ Châu Kỳ .. và để lại trong ông một mối tình Lặng Lẽ 



Nàng nhìn ta dưới hoa, nhìn thôi chẳng nói
Cớ sao nhìn ta?

Rồi lòng ta từ đó, đắm say mơ màng
Chìm trong đôi mắt
ôi đôi mắt nhung huyền, nhìn ta không nói
Chiều thu ân ái ....

Rồi mùa đông lướt qua ...Gió lạnh phòng hoang
Ngày càng thêm cách xa
..

Ít hơn bài Trở Về Dĩ Vãng, nhưng đó đây vẫn thấp thoáng bóng của Một Mùa Đông .. Mời nghe lại toàn bộ Một Mùa Đông qua giọng ngâm Quang Minh

đọc thơ: Một Mùa Đông

I.

Đôi mắt em lặng buồn
Nhìn thôi mà chẳng nói
Tình đôi ta vời vợi
Có nói cũng không cùng.

Yêu hết một mùa đông
Không một lần đã nói
Nhìn nhau buồn vời vợi
Có nói cũng không cùng.

Giời hết một mùa đông
Gió bên thềm thổi mãi;
Qua rồi muà ân ái:
Đàn sếu đã sang sông.

Em ngồi trong song cửa
Anh đứng dựa tường hoa
Nhìn nhau và lệ ứa
Một ngày một cách xa.

Đây là giải Ngân hà
Anh là chim Ô thước
Sẽ bắc cầu nguyện ước
Một đêm một lần qua.

Để mặc anh đau khổ
Ái ân, giờ tận số
Khép chặt đôi cánh song!
Khép cả một tấm lòng.

II.
                        tặng D.C

Em là gái trong song cửa
Anh là mây bốn phương trời
Anh theo cánh gió chơi vơi.
Em vẫn nằm trong nhung lụa.

Em chỉ là người em gái thôi
Người em sầu mộng cuả muôn đời
Tình em như tuyết dăng đầu núi
Vằng vặc muôn thu nét tuyệt vời.

Ai bảo em là giai nhân
Cho đời anh đau khổ ?
Ai bảo em ngồi bên cửa sổ
Cho vương víu nợ thi nhân ?

Ai bảo em là giai nhân
Cho lệ tràn đêm xuân ?
Cho tì nh tràn trước ngõ,
Cho mộng tràn gối chăn ?

III.

Ngày một ngày hai cách biệt nhau
Chẳng được cùng em kê gối sầu,
Khóc chuyện thế gian cười ngặt nghẽo,
Cùng cười những chuyện thế gian đau\.

Ngày hôm tiễn biệt buồn say dắm
Em vẫn đuà nô uống rượu say
Em có biết đâu đời vắng lạnh
Lạnh buồn như ngọn gió heo may.

Môi em đượm sặc mùi nho tươi
Đôi má hồng em chúm nụ cười
Đôi mắt em say mầu sáng lạn,
Trán em để lỏng làn tóc lơi.

Tuy môi em uống lòng anh say
Lời em càng nói, càng chua cay
Anh muốn van em đừng nói nữa
Lệ buồn sẽ nhỏ trong đêm nay.

IV.

Hãy xếp lại muôn vàn ân aí
Đừng trách nhau đừng aí ngại nhau
Thuyền yêu không ghé bến sầu
Như đêm thiếu phụ bên lầu không trăng.
Hãy như chiếc sao băng băng mãi
Để lòng buồn, buồn mãi không thôi.



nhạc sĩ Lâm Tuyền và ca sĩ Giao Linh
hình: yumi.vn
Nhạc sĩ Lâm Tuyền xuất hiện trong làng Tân nhạc Việt từ những năm đầu của thập kỉ 195x, nhưng thân thế của ông thì cho đến nay người ta cũng biết rất sơ lược: Ông vốn người Huế, nhưng sớm vào Saigon, kiếm sống bằng mở lớp dạy guitar và chơi nhạc cho các phòng trà. Ông nổi tiếng là một tay độc tấu guitar rất độc bấy giờ. Sau 1975 ông có tìm cách vượt biên nhưng không thoát. Ông mất ở Saigon vào khoảng đầu 199x. Nhà báo Hoài Nam trong 70 năm Tình ca Việt Nam than

Với một nhạc sĩ để lại cho đời những ca khúc tuyệt vời như Khúc Nhạc Ly Hương, Hình Ảnh Một Buổi Chiều, Tiếng Thời Gian, Tơ Sầu, Trở Về Dĩ Vãng .. thì cái sự không biết hay biết quá ít ấy quả là vô tình, đáng buồn và đáng trách.



Nhà thơ Du Tử Lê coi trường hợp ông là một bằng chứng về tính đố kị của định mệnh

Một trong những tài hoa rất mực của văn học, nghệ thuật miền Nam, 20 năm, theo tôi, là cố nhạc sĩ Lâm Tuyền.

Ông là tác giả của những ca khúc từng được những người cùng giới coi như kinh điển. Ðó là những tình khúc còn lưu truyền tới hôm nay, với nhịp đập của trái tim rực rỡ tài hoa trong tác phẩm, không vì thời gian mà giảm sút phần rưng rưng. Thổn thức.

Ca sĩ Quỳnh Giao, là người trong giới, cũng viết

Toàn thể tác phẩm của Lâm Tuyền quả là ít, nhưng rất nghệ thuật và độc đáo. Vào thập niên 50, tân nhạc Việt Nam mới tiến qua ngưỡng cửa “phôi thai”, mà với nhạc thuật vững vàng, câu cú có hệ thống rành mạch như Lâm Tuyền thì thật ra rất hiếm. Nghe nhạc mình nhận ra trình độ của người sáng tác. Có học nhạc pháp, hòa âm mới viết được như thế.

Các nhạc trưởng có tài năng như Vũ Thành, Hoàng Trọng, Văn Phụng, Nghiêm Phú Phi đều công nhận giá trị nhạc thuật Lâm Tuyền và thích thú khi viết hòa âm cho các tác phẩm của ông.

Nữ danh ca đã phân tích chi tiết hơn về một số khía cạnh chuyên môn trong các nhạc phẩm của Lâm Tuyền, vốn cũng không nhiều, chỉ chưa đấy 10 bài. Ai muốn tìm hiểu thêm thì tìm đọc.

Còn bây giờ thì mời nghe vài ca khúc của ông và mỗi người hãy có đánh giá riêng của mình.





4/1/14

Fernando - ABBA

Fernando là dĩa đơn của ABBA phát hành tháng 11/1975 và chỉ nội trong năm 1976 đã bán được 6 triệu bản, xếp hạng nhất ở 13 nước. Riêng ở Úc, lập kỷ lục đứng đầu bảng xếp hạng liên tiếp trong 14 tuần, vượt qua cả Hey Jude của ban nhạc huyền thoại Beatles (13 tuần)

Đây là dĩa đơn thành công nhất của ABBA, một trong số ít những dĩa đơn có số bán vượt 10 triệu bản xưa nay - Candle In The Wind của Elton John, White Christmas của Bing Crosby .. Ở Úc, khi được truyền hình trực tiếp trên TV, số lượng khán giả xem còn nhiều hơn số khán giả theo dõi vụ Amstrong và Aldrin đổ bộ lần đầu xuống mặt trăng.

3/1/14

Nhành dương cứu khổ - Hà Thanh

ca sĩ Hà Thanh
(1939 - 2014)
Tiếng hát Hà Thanh vừa tắt hẳn kể từ 7g27 đêm 1-1 tại Boston, Massachusetts (Mỹ) (tức sáng 2/1 theo giờ VN) do bị ung thư máu.

Hà Thanh tên thật là Trần Thị Lục Hà, sinh năm 1939 ở Huế, quê quán Liễu Cốc Hạ, xã Hương Toàn, huyện Hương Trà, Thừa Thiên. Cô qua Mỹ định cư từ 1984.

Trong blog này từng có entry Tiếng hát Hà Thanh. Nhưng rảnh sẽ làm một playlist gồm khoảng 10 bản nhạc mình thích Hà Thanh ca nhất, vì playlist trong entry ấy có sẵn trên mạng, ko hẳn là những bài hay nhất của Hà Thanh.

Nghe nói cuối đời cô hát chủ yếu là nhạc đạo, và album Nhành Dương Cứu Khổ của cô ở Mỹ nhiều người thích. Tiếc tìm album này trên mạng ko có, chỉ có mỗi một bài Nhành Dương Cứu Khổ. Mời mọi người nghe một vài bản nhạc mà cô thường hát vào lúc sau này

Ai bảo em là giai nhân

tranh Nguyen Hue

Em là gái trong khung cửa,
Anh là mây bốn phương trời;
Anh theo cánh gió chơi vơi,
Em vẫn nằm trong nhung lụa.

Em chỉ là người em gái thôi,
Người em sầu mộng của muôn đời,
Tình em như tuyết giăng đầu núi,
Vằng vặc muôn thu nét tuyệt vời.

Ai bảo em là giai nhân
Cho đời anh đau khổ?
Ai bảo em ngồi bên cửa sổ
Cho vướng víu nợ thi nhân?

Ai bảo em là giai nhân
Cho lệ tràn đêm xuân?
Cho tình tràn trước ngõ?
Cho mộng tràn gối chăn?


Y Vân lấy đoạn 2 bài Một Mùa Đông của Lưu Trọng Lư để soạn thành Người Em Sầu Mộng. Anh Bằng cũng lấy đoạn 2 để viết nên Ai Bảo Em Là Giai Nhân Mời nghe Nhật Trường trình bày bản nhạc



Nghe lại Thiên Thanh ngâm lại toàn bài thơ



đọc thơ: Một Mùa Đông

I.

Đôi mắt em lặng buồn
Nhìn thôi mà chẳng nói
Tình đôi ta vời vợi
Có nói cũng không cùng.

Yêu hết một mùa đông
Không một lần đã nói
Nhìn nhau buồn vời vợi
Có nói cũng không cùng.

Giời hết một mùa đông
Gió bên thềm thổi mãi;
Qua rồi muà ân ái:
Đàn sếu đã sang sông.

Em ngồi trong song cửa
Anh đứng dựa tường hoa
Nhìn nhau và lệ ứa
Một ngày một cách xa.

Đây là giải Ngân hà
Anh là chim Ô thước
Sẽ bắc cầu nguyện ước
Một đêm một lần qua.

Để mặc anh đau khổ
Ái ân, giờ tận số
Khép chặt đôi cánh song!
Khép cả một tấm lòng.

II.
                        tặng D.C

Em là gái trong song cửa
Anh là mây bốn phương trời
Anh theo cánh gió chơi vơi.
Em vẫn nằm trong nhung lụa.

Em chỉ là người em gái thôi
Người em sầu mộng cuả muôn đời
Tình em như tuyết dăng đầu núi
Vằng vặc muôn thu nét tuyệt vời.

Ai bảo em là giai nhân
Cho đời anh đau khổ ?
Ai bảo em ngồi bên cửa sổ
Cho vương víu nợ thi nhân ?

Ai bảo em là giai nhân
Cho lệ tràn đêm xuân ?
Cho tì nh tràn trước ngõ,
Cho mộng tràn gối chăn ?

III.

Ngày một ngày hai cách biệt nhau
Chẳng được cùng em kê gối sầu,
Khóc chuyện thế gian cười ngặt nghẽo,
Cùng cười những chuyện thế gian đau\.

Ngày hôm tiễn biệt buồn say dắm
Em vẫn đuà nô uống rượu say
Em có biết đâu đời vắng lạnh
Lạnh buồn như ngọn gió heo may.

Môi em đượm sặc mùi nho tươi
Đôi má hồng em chúm nụ cười
Đôi mắt em say mầu sáng lạn,
Trán em để lỏng làn tóc lơi.

Tuy môi em uống lòng anh say
Lời em càng nói, càng chua cay
Anh muốn van em đừng nói nữa
Lệ buồn sẽ nhỏ trong đêm nay.

IV.

Hãy xếp lại muôn vàn ân aí
Đừng trách nhau đừng aí ngại nhau
Thuyền yêu không ghé bến sầu
Như đêm thiếu phụ bên lầu không trăng.
Hãy như chiếc sao băng băng mãi
Để lòng buồn, buồn mãi không thôi.

 Anh Bằng là một nhạc sĩ nổi tiếng, đa dạng .. trong khoảng hơn 800 ca khúc đã viết có nhiều bài sến nhão, nhưng có nhiều bài thật tuyệt. Có lẻ sẽ dành vài entry nghe nhạc của ông. Hôm nay mời nghe trước một album gồm nhiều ca khúc nổi tiếng của ông



2/1/14

Memory

Ký ức - tranh Thái Tuấn
Memory là một ca khúc trong vở nhạc kịch Cats của Andrew Lloyd Webber do nhân vật  Grizabella, một con mèo già, ca một đoạn ngắn trong màn đầu, và ca đầy đủ lúc gần cuối vở.

Đơn độc dưới ánh trăng khuya, cô nàng hồi tưởng lại những ngày tháng huy hoàng cũ

Midnight
Not a sound from the pavement
..
Memory.
All alone in the moonlight
I can smile at the old days
I was beautiful then
I remember the time I knew what happiness was
Let the memory live again


Nhưng hoài niệm ko làm cô nàng chìm trong nuối tiếc. Cô tin tưởng sớm thôi, trời lại sáng. Buổi tối buồn bã này cũng sẽ thành dĩ vãng, một ngày mới sẽ bắt đầu

And soon
It will be morning
..

Tonight will be a memory too
And a new day will begin


Và nàng tự tin mời gọi một cuộc đời mới

Touch me
It's so easy to leave me
All alone with my memory
Of my days in the sun
If you touch me
You'll understand what happiness is
Look, a new day has began

Phần lời của Memory do Trevor Nunn viết, dựa trên hai bài thơ của T.S Eliot "Preludes" và "Rhapsody on a Windy Night" về sau được nhiều ca sĩ trình bày độc lập, được đánh giá là ca khúc hay nhất của nhà soạn nhạc Andrew Lloyd Webber, tác giả của các vở nhạc kịch Phantom of the Opera, Sunset Boulevard ... Vở nhạc kịch Cats cũng đem lại cho ông rất nhiều giải thưởng, công diễn ở London trong suốt hơn 20 năm, từ lần ra mắt năm 1981.

Trong Cats, Elaine Paige là người vào vai cô mèo Grizabella, ca Memory

1/1/14

Ngày về - Hoàng Giác

Hoàng Giác 1949
Tung cánh chim tìm về tổ ấm
nơi sống bao ngày giờ đằm thắm
nhớ phút chia ly, ngại ngùng bước chân đi
luyến tiếc bao ngày xanh.

Tha thiết mong tìm về bạn cũ.
Nhưng cánh chim mịt mùng bạt gió.
Vắng tiếng chim xanh ngày vui hót tung mây.
Mờ khuất xa xôi nghìn phương.
..

Ai sống ở miền Nam trước 1975 hẳn ko xa lạ gì với giai điệu bài hát này, được dùng làm nhạc hiệu cho chương trình Chiêu hồi - một chương trình tâm lý chiến kêu gọi bộ đội miền Bắc bỏ ngũ.



Nhưng khổ thân tác giả, nghe nói do bài hát bỗng dưng được chính quyền miền Nam ưu ái thế, ở miền Bắc ông cũng bỗng dưng muốn khóc .. (*)

Tác giả ca khúc là Hoàng Giác. Ông sinh năm 1924 (Giáp Tí, cùng tuổi với Đoàn Chuẩn), người làng Chèm, Hà Nội. Thủa bé, theo học Trường Bưởi, cùng lớp với Dzoãn Mẫn (tác giả Biệt ly), Ngọc Bích (tác giả Mộng chiều xuân, Hương tình), Đoàn Chuẩn  .. Ham mê nhạc, ông tự học theo sách và năm 1945, 21 tuổi, ông viết tác phẩm đầu tay Mơ Hoa, một ca khúc lãng mạn như nhiều ca khúc bấy giờ, được nhiều người yêu thích

Cô hái hoa tươi, hãy dừng bước chân
Trên đường thầm xa, tôi nhắn cô em đôi lời
Lòng không lưu luyến, sao đành cô lãng quên,

Quên người gặp gỡ trong một chiều mơ.



Cách mạng tháng 8 nổ ra, ông hăng hái lên đường, và năm 1946 ông viết Ngày Về nói ở trên, trên đường về thăm nhà sau một chuyến công tác xa. Bản nhạc đã làm tên tuổi ông sống mãi .. Nhà thơ Du Tử Lê trong lần đầu về Việt Nam sau 1975 cũng bươn ba ra Hà Nội tìm gặp tác giả Ngày Về để xin thủ bút và chữ ký ..

ca sĩ Ánh Tuyết và nhạc sĩ Hoàng Giác
Ngoài Mơ Hoa và Ngày Về, Hoàng Giác còn viết thêm 16 ca khúc nữa: Lỡ cung đàn, Cô hái mơ, Quê hương, Hương lúa đồng quê, Bóng ngày qua,... trong đó có ba bài ông viết lời cho nhạc của Nguyễn Thiện Tơ là Tiếng hát biên thùy, Qua bến năm xưa và Trên đường về..

Sau 1954 Hoàng Giác ko còn viết nhạc nữa, chỉ dạy đàn kiếm sông. Ông có 4 con, hai trai hai gái, trong đó người con trưởng là nhà thơ Hoàng Nhuận Câm, giải nhất Thơ báo Văn Nghệ 1971-1972 cùng với Nguyễn Duy, Lâm Thị Mỹ Dạ, Nguyễn Đức Mậu ..




(*) là nghe nhiều người nói vậy, ví dụ ở đây hay ở vi.wikipedia . 
Nhưng thời ấy, thiếu gì tác phẩm của những tác giả đang sống ở miền Bắc được dùng ở Nam, điển hình là bài Tiếng gọi thanh niên của Lưu Hữu Phước còn được dùng làm quốc ca, tác giả đâu có sao ? Bên thơ văn thì Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh ..  được đưa vào nhiều sách giáo khoa dạy cho học sinh .. các nhà thơ ấy cũng đâu có sao ? 

Tôi nghĩ nguyên nhân sau 1954 ông ko sáng tác nữa, có thể vì thời ấy ở Bắc hô hào sáng tác kiểu hiện thực xã hội chủ nghĩa, ngoài ra ko chấp nhận bất kì trào lưu nào khác, lãng mạn tiểu tư sản càng bị lên án dữ .. Hoàng Giác, cũng như Đoàn Chuẩn .. bản chất là những nghệ sĩ tạch tạch sè (tiếng lóng chỉ tầng lớp trí thức tiểu tư sản bấy giờ) tính lãng mạn, ưa cuộc sống phóng khoáng .. nên hẳn ko thích kiểu sáng tác trong bó buộc ấy. Họ cũng thuộc típ người hiền lành, ko máu mê quyền lực nên cũng ko có nhu cầu uốn bút theo chiều gió để kiếm chút lợi danh .. và vì thế, dĩ nhiên ko được chiếu cố, phải dạy nhạc tư ở nhà kiếm sống thôi. Còn may ko dính vào NVGP ..

I Have A Dream

Storyteller by Volegov
Mới thôi mà đã một năm ..

Đã nghe rộn ràng tiếng hát ABBA chúc mừng Happy New Year .. Cũng xin thân chúc mọi người một năm mới an khang thịnh vượng, và mời cùng ABBA mơ mòng tí trong ngày đầu năm

I Have A Dream.

I have a dream, a song to sing
To help me cope with anything
If you see the wonder of a fairy tale
You can take the future even if you fail
I believe in angels
Something good in everything I see
I believe in angels
When I know the time is right for me
I'll cross the stream - I have a dream
...