Chaconne trong Partita 2 cho Violon của J.S. Bach được coi là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất mọi thời đại. Nhiều nhà phê bình cho rằng, đây là hồi ức của Bach về cái chết của vợ, những nốt nhạc cuối cùng của tác phẩm có lẽ là những nốt nhạc buồn nhất và bi kịch nhất trong lịch sử âm nhạc ...
Bản chuyển soạn cho guitar trên đây là của Segovia, và do chính ông trình diễn.
Andrés Segovia sinh năm 1893 tại Tây Ban Nha, được coi bậc thầy guitar số 1 thế giới, có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của guitar cổ điển. Chính ông là người yêu cầu các nhà làm đàn sản xuất và đưa sợi đàn nilon vào cây guitar cổ điển, thay cho dây đàn làm bằng gân thú trước đó. Và quan trọng hơn, thông qua sự trình diễn những bản độc tấu guitar ông tự soạn hay chuyển soạn từ các tác phẩm của Bach, Haydn, Mozart, Chopin, .. ông đã cho mọi người thấy tiềm năng biểu cảm và kĩ thuật của cây guitar, từ đó đưa được cây đàn bị coi là bình dân đứng vào dàn nhạc, bên cạnh những nhạc cụ "quí tộc" piano, violin, ..
Ở tuổi 90, ông vẫn tham gia các buổi hòa nhạc, tiếp tục dạy học trò. Ông có nhiều hoc trò thành danh, rất nổi tiếng John Williams, Julian Bream, Christopher Parkening, Elliot Fisk, Oscar Ghiglia .. VN có một người được vinh dự là học trò của ông, là Trịnh Bách.
Ông mất năm 1987 tại Mỹ.
Nghe thêm Segovia chơi bản Leyenda, và một số tác phẩm khác. Leyenda còn được biết dưới tên Asturias, ngày nay đã trở thành bài tập quen thuộc với những ai chơi guitar cổ điển, vốn là một tác phẩm của Isaac Albeniz soạn cho piano.
Thiếu nữ bên cửa sổ. Sơn mài của Nguyễn Thúy Hương
Giovanni Marradi sinh năm 1952, con một nhạc trưởng Ý, học nhạc từ lúc lên 5. Lên 8 ông được gởi tới học sáng tác và kĩ thuật với nhà soạn nhạc đồng thời là dương cầm thủ nổi tiếng người Nga Chesnikov. Thành niên, ông đi biểu diễn khắp châu Âu, Trung Đông, và sau đó, Mỹ. Tại Las Vegas, ông gặp và kết bạn với Frank Sinatra, được Sinatra giúp đỡ, Giovanni nhanh chóng được nhiều người biết đến, trở thành một trong số nghệ sĩ biểu diễn dương cầm thành công nhất trên thế giới, với kỉ lục bán được 120 ngàn CD chỉ trong vòng 2 giờ đầu tiên phát hành trên kênh bán hàng QVC (*).
Ông đã cho phát hành hàng trăm album, hiện vẫn tiếp tục sáng tác, dạy học, thu dĩa và đi biểu diễn nhiều nơi trên thế giới.
(*) QVC (Quality, Value, Convenience - phẩm chất, giá trị, tiện lợi) là một kênh mua bán truyền thông số rất phổ biến được Joseph Segel lập ra tại Mỹ năm 1986, và năm 1993 tại nước Anh.
Yesterday là một trong những ca khúc được cover nhiều nhất trong lịch sử âm nhạc, với hơn 2 ngàn lần; #13 trong danh sách 500 bài hát hay nhất mọi thời, #4 trong ds 100 bài hát hay nhất của The Beatles do tạp chí Rolling Stone bầu chọn.
Bài hát đã được giới thiệu ở đây. Hôm nay nghe lại, do một số nghệ sĩ trình tấu bặng guitar, violin, cello .. hoặc do cả giàn nhạc hòa tấu .. Nhân tiện, nếu có thời gian cũng nghe lại mấy bài hát trong entry cũ nói trên - nhiều bài bị block do bản quyền sao đó, vừa tìm phiên bản khác nghe lại ..
Jérémy Jouve là tay guitar người Pháp, là một trong 6 người Pháp thắng giải kì thi guitar cổ điển quốc tế GFA nổi tiếng (Mexico, 2003).
Anh sinh năm 1979, chơi guitar từ năm lên 7. Theo học ở Nhạc viện Quốc gia Chambery với Daniel Herbelot từ 1987-1992. Lên 10 đã biểu diễn solo một concerto của Vivaldi với Dàn nhạc giao hưởng Chambery.
Đến 1994 anh theo học ở nhạc viện Grenoble, ở đó anh đoạt Huy chương vàng ở tuổi 13 cùng một giải thưởng Triển vọng
Jérémy Jouve . photo: wiki
Sau đó anh theo học riêng với Eric Franceries, người được xem là có ảnh hưởng lớn nhất với anh.
Rồi anh vào trường Âm nhạc Paris học với Alberto Ponce, theo bậc thầy này cho đến năm 2000. Rồi tiếp tục theo học với Roland Dyens, và nhận bằng tốt nghiệp guitar cao cấp đặc biệt của Trường Quốc Gia Nhạc Vũ Paris năm 2001.
Anh lại tiếp tục theo học Laszlo Hadady và nhận được bằng âm nhạc thính phòng cao cấp, là một trong số ít guitarist theo học lớp cao cấp này.
Anh đã trình diễn trên nhiều sân khấu âm nhạc lớn thế giới - phòng hòa nhạc Tchaikovski ở Maxkva, festival Iserlhon ở Đức, phòng hòa nhạc và kịch nghệ quốc gia ở Đài loan, Trung tâm văn hóa Busan ở Nam Hàn, ..
Năm 2015 anh cũng từng đến Đà Nẳng biểu diễn.
Kể từ album đầu tay năm 2004, đến nay anh đã cho ra mắt 5 album, hai trong số đó là dành riêng cho tác phẩm guitar solo của nhà soạn nhạc Joaquin Rodrigo. Album Traveling Sonata song tấu với cây sáo Viviana Guzman đã mang lại cho anh một đề cử Grammy.
Đêm khuya, không trăng. Nhưng nghe Tịch dương tiêu cổ vẫn rất thấm.
Tịch Dương Tiêu Cổ (tiếng tiêu tiếng trống lúc tịch dương) hay cũng gọi Tầm Dương Nguyệt Dạ (Đêm trăng bến Tầm Dương) là nhạc khúc nổi tiếng nhất trong số 10 danh khúc cổ của Tàu, mô tả cảnh đẹp lúc hoàng hôn trên dòng sông, thường được độc tấu bằng tì bà hoặc cổ cầm, hồi sau này còn được soạn lại để chơi hợp tấu của hai hay nhiều nhạc cụ cổ truyền và cả nhạc cụ tây. Mời nghe
Khúc nhạc còn được biết dưới tên Xuân Giang Hoa Nguyệt Dạ, là lấy theo tên bài thơ của nhà thơ thời Sơ Đường Trương Nhược Hư (khoảng 660-720), được cho là nguồn cảm hứng để sáng tác khúc nhạc.
Cop bài thơ và bản dịch nghĩa trên thivien.net về mọi người đọc thêm cho vui:
Xuân giang hoa nguyệt dạ là bài thơ trữ tình nổi tiếng trong lịch sử văn học Trung Quốc. Nhà nghiên cứu văn học đời Thanh Vương Khải Vận khen bài thơ này là “chỉ một thiên tuyệt diệu, đủ xứng đáng là đại gia” (cô thiên hoành tuyệt, cánh vi đại gia); nhà thơ hiện đại Văn Nhất Đa thì ca ngợi rằng bài thơ này là “thơ trong thơ, đỉnh núi trên các đỉnh núi” (thi trung đích thi, đỉnh phong thượng đích đỉnh phong). Theo lời Lưu Kế Tài thì đối với người Nhật Bản hiện đại, hai bài thơ Đường được hâm mộ nhất là Xuân giang hoa nguyệt dạ của Trương Nhược Hư và Trường hận ca của Bạch Cư Dị.
Bài thơ thể hiện nỗi nhớ của người du tử đối với người khuê phụ. Tựa đề có nghĩa là “Đêm hoa trăng trên sông xuân” nhưng cũng là tên một khúc nhạc phủ thuộc Thanh thương ca khúc, khúc điệu được sáng tác vào đời Trần Hậu Chủ, do đó tựa đề cũng có thể không cần dịch nghĩa.
Xuân giang hoa nguyệt dạ
Xuân giang triều thuỷ liên hải bình,
Hải thượng minh nguyệt cộng triều sinh.
Diễm diễm tuỳ ba thiên vạn lý,
Hà xứ xuân giang vô nguyệt minh.
Giang lưu uyển chuyển nhiễu phương điện,
Nguyệt chiếu hoa lâm giai tự tiển.
Không lý lưu sương bất giác phi,
Đinh thượng bạch sa khan bất kiến.
Giang thiên nhất sắc vô tiêm trần,
Hạo hạo không trung cô nguyệt luân.
Giang bạn hà nhân sơ kiến nguyệt?
Giang nguyệt hà niên sơ chiếu nhân?
Nhân sinh đại đại vô cùng dĩ,
Giang nguyệt niên niên chỉ tương tự.
Bất tri giang nguyệt đãi hà nhân,
Đãn kiến trường giang tống lưu thuỷ.
Bạch vân nhất phiến khứ du du,
Thanh phong phố thượng bất thăng sầu.
Thuỳ gia kim dạ thiên chu tử,
Hà xứ tương tư minh nguyệt lâu?
Khả liên lâu thượng nguyệt bồi hồi,
Ưng chiếu ly nhân trang kính đài.
Ngọc hộ liêm trung quyển bất khứ,
Đảo y châm thượng phất hoàn lai.
Thử thời tương vọng bất tương văn,
Nguyện trục nguyệt hoa lưu chiếu quân.
Hồng nhạn trường phi quang bất độ,
Ngư long tiềm dược thuỷ thành văn.
Tạc dạ nhàn đàm mộng lạc hoa,
Khả liên xuân bán bất hoàn gia.
Giang thuỷ lưu xuân khứ dục tận,
Giang đàm lạc nguyệt phục tây tà.
Tà nguyệt trầm trầm tàng hải vụ,
Kiệt Thạch, Tiêu Tương vô hạn lộ.
Bất tri thừa nguyệt kỷ nhân quy,
Lạc nguyệt dao tình mãn giang thụ.
Dịch nghĩa
Thuỷ triều lên, mặt sông xuân ngang mặt bể,
Trên bể, trăng sáng cùng lên với thuỷ triều.
Lấp loáng theo sóng trôi muôn ngàn dặm,
Có nơi nào trên sông xuân là không sáng trăng?
Dòng sông lượn vòng khu cồn hương thơm,
Trăng chiếu rừng hoa ngời như hạt tuyết.
Trên sông sương trôi tưởng như không bay
Bãi sông cát trắng, nhìn chẳng nhận ra
Sông và trời, một màu không mảy bụi,
Ngời sáng trong không, vầng trăng trơ trọi
Người bên sông, ai kẻ đầu tiên thấy trăng?
Trăng trên sông, năm nào đầu tiên rọi xuống người?
Người sinh đời đời không bao giờ ngừng
Trăng trên sông năm năm ngắm vẵn y nguyên
Chẳng biết trăng trên sông chiếu sáng những ai
Chỉ thấy sông dài đưa dòng nước chảy
Mây trắng một dải, vẩn vơ bay
Cây phong biếc xanh trên bờ buồn khôn xiết
Người nhà ai đêm nay dong con thuyền nhỏ
Người nơi nao trên lầu trăng sáng đương tương tư?
Đáng thương cho trên lầu vầng trăng bồi hồi
Phải chiếu sáng đài gương người biệt ly
Rèm nhà ngọc cuốn lên rồi, trăng vẫn không đi
Phiến đá đập áo lau đi rồi, trăng vẫn cứ lại
Giờ đây cùng ngắm trăng mà không cùng nghe tiếng nhau
Nguyện theo ánh đẹp vầng trăng trôi tới chiếu sáng bên người
Chim hồng nhạn bay dài không thể mang trăng đi
Cá rồng lặn nhảy, chỉ khiến làn nước gợn sóng
Đêm qua thanh vắng, mơ thấy hoa rơi,
Đáng thương cho người đã nửa mùa xuân chưa về nhà
Nước sông trôi xuôi, xuân đi sắp hết
Trăng lặn trên bãi sông, trăng xế về tây
Trăng xế chìm dần lẩn trong sương mù mặt bể
Núi Kiệt Thạch, sông Tiêu Tương đường thẳm không cùng
Chẳng biết nhân ánh trăng đã mấy người về
Trăng lặn, rung rinh mối tình, những cây đầy sông.
Mời nghe album đầu tay của Kevin phát hành năm 1996 có tên In the Enchanted Garden gồm 10 bản nhạc, tất cả đều do Kevin sáng tác, và chính Kevin chơi piano, keyboard kiêm luôn nhà sản xuất. Phần guitar do Jeff Linsky phụ trách.
Kevin Kern tên thật là Kevin Lark Gibbs sinh năm 1958 tại Detroit, Michigan. Thị lực kém, gần như mù bẩm sinh, nhưng Kevin cũng được phú cho tài năng âm nhạc bẩm sinh. Mới 18 tháng tuổi, người nhà bắt gặp Kevin gõ piano bản Silent Night. Lên 4, Kevin bắt đầu chính thức học piano, và lên 8 thì kevin bắt đầu sáng tác nhạc. 14 tuổi Kevin thành lập một nhóm nhạc đi trình diễn.
Dù thị lực kém, nhờ các phương tiện kĩ thuật hỗ trợ cho người khiếm thị, và với rất nhiều nghị lực, Kevin đã trở thành một nghệ sĩ sáng tác, một pianist danh tiếng. Cho đến nay ông đã cho ra mắt hơn 20 album các loại, không kể một số album phát hành riêng chỉ ở Nhật hay châu Á; và 6 songbooks. Ông được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu của dòng nhạc New Age.
Ai thích có thể vào kênh Youtube của ông để nghe thêm
Le Cygne (Thiên nga hay Bạch nga - dịch theo Nguyễn Vỹ) là chương thứ 13 trong tập nhạc 14 chương Le Carnival des Animaux của Camille Saint-Saëns. Nguyên bản dành cho cello chơi solo trên nền nhạc đệm của hai piano, nhưng khi được chơi tách riêng khỏi nhạc phẩm, thường chỉ với một piano đệm. Đây là chương duy nhất của Le Carnival des Animaux được tác giả cho phép chơi độc lập lúc sinh thời.
Đàn Theremin lấy theo tên nhà vật lí Nga Lev Sergeivich Termen (Leon Theremin), người đã sáng chế ra nó. Đây là một loại đàn điện tử không dây không phím. Đại khái, đấy là một hộp chứa hai máy dao động và hai cần anten. Nhạc công đứng trước đàn dùng hai tay để thay đổi khoảng cách từ tay đến hai anten, từ đó thay đổi tần số dao động tạo nên các cung bậc âm thanh.
Xem cô gái 18 tuổi xinh đẹp người Pháp chơi guitar
Tina S là nữ nghệ sĩ guitar Pháp sinh 1999. Tina mở kênh Youtube năm 2007, khi mới 9 tuổi, bắt đầu đưa lên các clip độc tấu guitar các bản nhạc rock và metal, đến nay đã có khoảng hơn 600 ngàn người theo dõi với 60 triệu lượt truy cập. Có nhiều video chỉ đưa lên 1 tuần đã có đến hơn 4 triệu view.
Nghe Thanh Hà (RFI) nói chuyện về bản nhạc dài 15 phút, và cũng được chơi đâu đó trên thế giới mỗi 15 phút. Nhưng trước hết nghe thử bản nhạc với Andre Riêu
Nghe Surrender, phiên bản tiếng Anh của Torna a Surriento. Lời Anh do Doc Pomus và Mort Shuman viết, Elvis Presley thu và phát hành single năm 1961; chiếm #1 trên các bảng xếp hạng của Mỹ và UK, là một trong những single bán chạy nhất xưa nay.
Nghe Đăng Thảo chơi mandolin
còn đây là tiếng kèn saxo của Thanh Lâm
So, my darling, please surrender Let me hold you in my arms, dear
Yo-Yo Ma (Mã Hữu Hữu) sinh 7/10/1955 tại Paris.Mẹ là ca sĩ, cha là một nghệ sĩ violin giảng dạy âm nhạc tại Đại học Nam Kinh. Cả hai đều là người Tàu, di cư qua Mỹ khi Ma lên 7.
Thủa bé Ma học qua violin, piano, viola; nhưng cello mới là lựa chọn cuối cùng của Ma, khi lên 4. Ma bắt đầu trình diễn trước công chúng từ khi mới 4 tuổi rưỡi, năm lên 7 đã được mời biểu diễn cho TT Eisenhower và Kennedy nghe.
Đến nay Ma đã thu hơn 90 albums và nhận 18 giải Grammy "Biểu diễn nhạc cổ điển xuất sắc nhất", “Nhạc cụ độc tấu cùng dàn nhạc xuất sắc nhất”, "Hoà tấu tác phẩm thính phòng xuất sắc nhất"... Các bản nhạc do ông trình bày từng được sử dụng trong các bộ phim nổi tiếng như Ngọa hổ tàng long, Hồi ức của một Geisha, v.v... Ông cũng được mời biểu diễn khắp nơi trên thế giới với những dàn nhạc danh tiếng. Ông được đánh giá là người chơi cello số một hiện nay. Ngoài ra từ 2006, ông còn là Đại sứ Hoà bình của Liên hợp quốc.
Yo-Yo Ma thường biểu diễn trên cây đàn cello gần 300 tuổi Domenico Montagnana (được định giá vào khoảng 2,5 triệu đôla Mĩ). Cây đàn này suýt bị mất vào mùa thu năm 1999 khi Ma đãng trí để quên nó trên taxi ở New York. Ông còn sở hữu một cây đàn cello nổi tiếng khác, Davidov Stradivarius 1712 từng được nữ nghệ sĩ cello người Anh nổi tiếng Jacqueline du Pré (1945 - 1987) dùng trước đó.
Tiếp tục nghe một nghệ sĩ Nauy xinh đẹp thổi kèn trumpet cho vui.
Tine Thing Helseth, trumpeter.
Tine Thing Helseth sinh ngày 18/8/1987 tại Oslo, học trumpet từ khi mới lên 7, qua nhiều trường nhạc nổi tiếng, đến năm 22 tuổi thì vào học tại Viện hàn lâm Âm nhạc Na-uy (2009-2011).
Năm 2011 Helseth được Tạp chí âm nhạc BBC gọi là Siêu sao của ngày mai. Cùng năm, cô kí hợp đồng với hảng dĩa nổi tiếng EMI Classics
Cho đến nay Helseth đã biểu diễn cùng rất nhiều dàn nhạc giao hưởng nổi tiếng, tham dự các festival âm nhạc, nhận được hàng chục giải thưởng danh giá thế giới. Cô từng được mời tham dự buổi hòa nhạc trong lễ trao giải Nobel Hòa bình 2007 khi còn theo học tại học viện âm nhạc Barratt Due, Oslo. Cô cũng từng qua VN biểu diễn vào tháng 2/2009 tại Nhà Hát lớn, Hà Nội.
Cavatina là bản đọc tấu guitar do nhà soạn nhạc người Anh Stanley Myers viết cho film The Walking Stick (1970), nhưng chỉ được biết đến nhiều 8 năm sau khi nó được dùng làm nhạc chủ đề cho bộ phim Mỹ về chiến tranh VN nổi tiếng một thời The Deer Hunter (1978). Thật ra ban đầu bản nhạc được viết dành cho piano độc tấu, nhưng sau đó John Williams yêu cầu Myers viết lại cho guitar, và tay guitar classical Mỹ nổi tiếng này đã chơi cho bộ phim The Walking Stick (1970).
Nghe lại The Lonely Shepherd (Chàng mục tử cô đơn) của James Last với tiếng sáo pan của Leo Rojas. Bản nhạc từng là hit của tay sáo pan người Rumani Gheorghe Zamfir hồi 197x, năm 2011 lần nữa lại giúp chàng trai Nam Mỹ giành chức quán quân game show Das Supertalent của đài truyền hình RTL, Đức.
Một liên khúc lấy từ 8 tập trong series phim hoạt hình Tom & Jerry được dàn nhạc John Wilson Orchestra trình diễn tại BBC Proms 2013. Nhạc của Scott Bradley. Soạn hòa âm phối khí Peter Morris và John Wilson.
Tối chủ nhật ngồi nghe lại mấy bản nhạc phim của bộ ba phim cao bồi nổi tiếng một thời The Dollars của đạo diễn Sergio Leone, nghe đi nghe lại, nghe hoài không chán. Cả ba phim đều do Ennio Morricone viết nhạc, Clint Eastwood thủ vai chính (ông cũng vào vai Robert Kinkaid trong bộ phim tình cảm nổi tiếng The Bridges of Madison County (1995) do chính ông đạo diễn và sản xuất).
Trời mưa, lang thang trên Youtube gặp lại một giai điệu thân quen từ thời niên thiếu.
Apache do nhạc sĩ người Anh Jerry Lordan (1934 - 1995) sáng tác từ cảm hứng khi xem bộ phim cao bồi Mỹ Apache (1954). Bản thu của ban nhạc rock người Anh The Shadows xuật hiện đầu tiên trên thị trường vào giữa năm 1960, và chiếm ngay vị trí đầu bảng xếp hạng dĩa đơn Anh 5 tuần lễ liền.
Nhưng The Shadows không phải là người đầu tiên thu âm Apache. Trước đó, vào đầu năm 1960 tay guitar người Anh Bert Weedon (1920 - 2012) đã ghi dĩa, nhưng không phát hành. Sau thành công của The Shadows, ông mới cho ra thị trường, và cũng chiếm được thứ hạng cao trong BXH Anh.
Bên kia bờ Đại Tây Dương, bản cover của Jorgen Ingmann (1961) cũng trở thành bản hit tại Mỹ
Từ đó đến nay đã có hàng trăm nghệ sĩ cover bản nhạc.
Ban nhạc Tây Ban Nha Los Pekenikes (1961)
Ban nhạc Mỹ The Ventures (1962)
phiên bản của Incredible Bongo Band (1973) với tiếng trống Jim Gordon
The Sugarhill Gang chơi Apache theo phong cách rap
Nghệ sĩ violin Nam Hàn Joo Yeon Sir và nghệ sĩ piano Nga Irina Andrievsky trình diễn Salut d’Amour (Lời chào của tình yêu), sáng tác nổi tiếng của nhạc sĩ người Anh Edward Elgar (1857-1934).
Bản nhạc được E Elgar viết năm 1888 để tặng cho vị hôn thê của ông, Alice. Elgar gửi cho nhá xuất bản ba phiên bản của tác phẩm, một cho độc tấu piano, một cho song tấu violin và piano, và một cho dàn nhạc với nhan đề bằng tiếng Đức Liebesgruß (vì Alice thông thạo tiếng Đức), nhưng sau đó đã đổi qua tiếng Pháp Salut d’Amour cho dễ phổ biến hơn ở châu Âu.
Ngày nay bản nhạc đã được chuyển soạn cho nhiều nhạc cụ khác nhau, hòa tấu hay chơi solo.
Ở Việt Nam bản nhạc được Dương Thụ đặt lời, lấy tên Gió và Lá Cây; được Mỹ Linh trình bày trong album Chat với Mozart (2005) của cô
