Còn Mãi Với Thời Gian 18 - Phan Huỳnh Điểu

Chương trình Còn Mãi Với Thời Gian số 18 HTV thực hiện, giới thiệu các ca khúc của Phan Huỳnh Điểu.

Còn Mãi Với Thời Gian 18

Tương Tư Chiều

tiếp tục nghe nhạc phổ thơ của Phan Huỳnh Điểu

tranh thủy mặc Nhật Bản

Bữa nay lạnh, mặt trời đi ngủ sớm,
Anh nhớ em, em hỡi! Anh nhớ em.
Không gì buồn bằng những buổi chiều êm.
Mà ánh sáng đều hoà cùng bóng tối.
... 
Anh nhớ tiếng. Anh nhớ hình. Anh nhớ ảnh.
Anh nhớ em, anh nhớ lắm! Em ơi!
Anh nhớ anh của ngày tháng xa khơi
Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời.
Nhớ đôi mắt đang nhìn anh đăm đắm.
Em! Xích lại! Và đưa tay anh nắm!

Cuộc đời vẫn đẹp sao . Bùi Minh Quốc

tiếp tục nghe nhạc phổ thơ của Phan Huỳnh Điểu

7. Ngày Và Đêm

tranh Đào Thành Dzuy

Rất dài và rất xa
Là những ngày mong nhớ
Nơi sáng lên ngọn lửa
Là trái tim yêu thương

Anh đang mùa hành quân
Pháo lăn dài chiến dịch
Bồi hồi đêm xuất kích
Chờ nghe tiếng pháo ran

Ngôi sao như mắt anh
Trong những đêm không ngủ
Giáo án em vẫn mở
Cho ánh sao bay vào

Ngày và đêm xa nhau
Đâu chỉ dài và nhớ
Thời gian trong cách trở
Đốt cháy ngời tình yêu

Pháo anh trên đồi cao
Nã vào đầu giặc Mỹ
Bục giảng dưới hầm sâu
Em cũng là chiến sĩ

Cái chết cúi gục đầu
Cuộc đời xanh tươi trẻ
Ngày đêm ta bên nhau
Những đêm ngày chiến đấu

Bài thơ Bùi Công Minh viết năm 1968. Bấy giờ anh đang theo học ĐHSP Hà Nội. Trong một lần sinh hoạt, một người bạn học đọc cho mọi người nghe một bức thư của người yêu đang ở chiến trường. Nổi nhớ người thương, sự mong ngóng một cánh thư của người lính làm anh xúc động, vì bấy giờ anh cũng đang yêu, có cùng tâm trạng .. Ngay hôm đó anh viết bài thơ, gởi đăng trên tạp chí Văn Nghệ. Năm 1972, Phan Huỳnh Điểu đọc được bài thơ, và cũng đồng cảm sâu sắc - người con trai thứ hai của ông cũng đang chiến đấu ở miền Nam, để lại người yêu là một cô giáo đang dạy học ở Hà Nội. Ông phổ nhạc bài thơ thành Hành khúc ngày và đêm. Nghe Quốc Hưng trình bày.

Tình yêu .. thì thầm

tiếp tục nghe nhạc phổ thơ của Phan Huỳnh Điểu

5. Tình yêu .. thì thầm

tranh Steven Nakamura

Tôi có một mối tình
Trẻ trung như tiếng hát
Tôi có một mối tình
Như dòng sông êm ái

Như loài hoa nở muộn
Em gặp tôi trễ tràng
Cho lòng tôi thầm muốn
Chất chứa đầy mùi hương ..

Gửi ..

tiếp tục nghe nhạc phổ thơ của Phan Huỳnh Điểu

3. Gửi ..

tranh Jean Jacques Henner

Trường Sơn đông
Trường Sơn tây
Bên nắng đốt
Bên mưa quây

Em dang tay
Em xoè tay

Chẳng thế nào
Xua tan mây

Chẳng thế nào
Che anh được

Rút sợi thương
Chằm mái lợp

Rút sợi nhớ
Đan vòm xanh

Nghiêng sườn đông
Che mưa anh

Nghiêng sườn tây
Xoà bóng mát

Rợp trời thương
Màu xanh suốt

Em nghiêng hết
Về phương anh

(1973)

Bài thơ nhan đề Gửi ..  Thúy Bắc (1937 - 1996) viết năm 1973, in trong tập Hoa Trắng, nxb Tác Phẩm mới, 1977. Bài thơ được Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc với tên Sợi nhớ sợi thương năm 1973. 

Nhớ bóng cây kơ nia . Phan Huỳnh Điểu

Phan Huỳnh Điểu sinh ngày 11/11/1924 tại Đà Nẳng, nhưng quê Quảng Nam, trong một gia đình 11 người con, cha là thợ may. Bắt đầu sáng tác từ năm 16 tuổi, với Trầu Cau (1940), nhưng chỉ được công chúng biết từ 1945 với Đoàn Vệ Quốc Quân.

Năm 1955 tập kết ra Bắc, đến 1964 lại trở vào Nam hoạt động. Sau 1975 về sống và lam việc tại Saigon.

Phan Huỳnh Điểu đã cho công bố khoảng 100 ca khúc, trong đó hơn một nửa là thơ được ông phổ nhạc. Có thể nói ông là một trong số các nhạc sĩ phổ nhạc cho thơ tành công nhất. Trong cuộc phỏng vấn đăng báo Thanh Niên ngày 27 tháng 4 năm 2006, nhạc sĩ nói: "Tôi cho rằng thơ phổ nhạc đạt đến mức độ cộng hưởng tâm hồn của nhạc sĩ và thi sĩ. Tìm thấy một bài thơ phù hợp, nhạc sĩ phổ nhạc và gửi gắm tâm trạng mình. Xét đến cùng, chất thơ trong ca từ của một nhạc sĩ thuần túy không thể bằng được chất thơ trong ca từ vốn là bài thơ của một nhà thơ. Nhà thơ chắt chiu từng con chữ, nhạc sĩ chăm chút từng nốt nhạc sẽ cho ra một tác phẩm toàn vẹn và đầy đặn. Bởi vậy, tôi hết sức thích phổ nhạc cho thơ. Thơ và nhạc như cặp anh chị em song sinh, thơ một cánh, nhạc một cánh cho tác phẩm bay lên..."

Đây thôn Vỹ Giạ

 "Tôi xin hứa hẹn với các người rằng, mai sau, những cái tầm thường, mực thước kia sẽ biến tan đi, và còn lại của cái thời kỳ này, chút gì đáng kể đó là Hàn Mạc Tử."
(Chế Lan Viên).

Hàn Mặc Tử, tên thật Nguyễn Trọng Trí, sinh 22/9/1912 Quảng Bình, lớn lên tại Bình Định, mất tại trại phong Qui Hòa 1940, lúc chỉ mới 28 tuổi.

Lúc sống đớn đau bệnh hoạn, lúc chết cô đơn lạnh lẽo. Nhưng sau chết ngày càng được nhắc nhở nhiều. Người ta ngày càng nhận ra được những đóng góp to lớn của Hàn Mặc Tử cho nền thi ca Việt Nam.

Đây Thôn Vỹ Dạ có lẽ là bài thơ nổi tiếng nhất của Hàn Mặc Tử.

Thôn Vỹ tức thôn Vỹ Dạ (nay thuộc phường Vỹ Dạ, Huế), nguyên là Vĩ Dã (vĩ 葦: lau, dã  野 : cánh đồng), thời nhà Nguyễn là nơi cư ngụ của nhiều vương hầu, quý tộc ..

Đấy cũng là nơi ở của Cô Hoàng Thị Kim Cúc, người trong mộng của Hàn.

Hàn quen cô từ 1932 khi cha cô vào làm việc ở Quy Nhơn đưa cả nhà theo. Bấy giờ Hàn 20, cô ít hơn một hai tuổi. Hàn làm thơ Vịnh Hoa Cúc

Thu về nhuộm thắm nét hoàng hoa,
Sương đẫm trăng lồng bóng thướt tha.
Vẻ mặt khác chi người quốc sắc,
Trong đời tri kỷ chỉ riêng ta.

viết Hồn Cúc

Bây lâu sát ngõ, chẳng ngăn tường
Không dám sờ tay sợ lấm hương
Xiêm áo đêm nay tề chỉnh quá
Muốn ôm hồn cúc ở trong sương.

Đúng là ko dám sờ tay, chỉ là mối tình đơn phương của Hàn, như nhiều tài liệu sau này chứng thực.

Rồi Hàn vào Saigon làm báo, cô theo cha về lại cố hương bên bờ sông Hương. Đến khoảng 1939, nghe tin Hàn bị bệnh nặng, cô có gởi cho Hàn một tấm bưu ảnh, và Hàn viết bài thơ như một lời cảm tạ ..

Đây thôn Vỹ Giạ                              

Sao anh không về chơi thôn Vỹ,
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên ?
Vườn ai mướt quá, xanh như ngọc,
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

Gió theo lối gió, mây đường mây ;
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay.
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó,
Có chở trăng về kịp tối nay ?

Mơ khách đường xa, khách đường xa ;
Áo em trắng quá nhìn không ra.
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh,
Ai biết tình ai có đậm đà ?

                                              1939

Mời nghe Thúy Vinh ngâm bài thơ này



Bài thơ đã được Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc. Mời nghe Bảo Yến ca



Mời nghe Thiên Thanh ngâm lại bài thơ



và đọc bài viết của nhà phê bình Đặng Tiến: Hàn Mạc Tử và bài thơ thôn Vỹ

Xuân Quỳnh 1

nhà thơ Xuân Quỳnh (hình: vi.wikipedia)

Xuân Quỳnh (1942 - 1988) tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, nguyên là diễn viên múa, có thơ đăng báo từ thời còn học sinh. Sau khi qua lớp bồi dưỡng Những người viết văn trẻ khóa đầu tiên của Hội Nhà Văn Việt Nam (1962-1964) bà về làm ở báo Phụ Nữ, và là hội viên Hội Nhà Văn VN từ 1967.

Bà mất trong một tai nạn giao thông tại Hải Dương, cùng với chồng là nhà nhà viết kịch, nhà thơ Lưu Quang Vũ và đứa con trai 13 tuổi.

Nếu tính theo dương lịch thì mai 29/8 là ngày giỗ.

Mời nghe Minh Ngọc ngâm một bài thơ của Xuân Quỳnh - Mẹ Của Anh

Ở hai đầu nỗi nhớ

Black Robe - tranh Trish Davis

Có một không gian nào
Đo chiều dài nỗi nhớ?
Có khoảng mênh mông nào
Sâu thẳm hơn tình thương?

Anh đang ở Pai-lin
Rừng khộp khô trong nắng
Thương em ngoài ấy lạnh
Muốn gửi chút nắng vàng

Ở đầu này nỗi nhớ
Anh mơ về bên em
Ngôi sao như xuống thấp
Cho ta gần nhau hơn

Ở đầu kia nỗi nhớ
Nằm đếm tiếng mưa rơi
Đếm mấy triệu hạt rồi
Mà chưa vơi nỗi nhớ

Ở hai đầu nỗi nhớ
Yêu và thương sâu hơn
Ở hai đầu nỗi nhớ
Nghĩa tình đằm thắm hơn

Mùa hè 1980
Trần Hoài Thu

Bài thơ đã được Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc. Mời nghe Bảo Yến ca