Bắc kim thang . Nguồn gốc và ý nghĩa

Mời nghe nghệ sĩ Chí Tâm và Ngọc Đan Thanh nói chuyện về nguồn gốc, ý nghĩa của bản nhạc quen thuộc nhưng ko dễ hiểu: Bắc Kim Thang 



Thật ra hai giả thuyết về ý nghĩa của Bắc Kim Thang đã được nhiều người nói đến từ lâu. Ví dụ trong bài sau đây trên Kênh 14

Bảo Yến - Giọng hát đa dạng của nền tân nhạc Việt Nam

Bài viết lấy từ nhathanhdl.blogspot 

Bảo Yến là một trong những giọng ca đặc biệt, hiếm gặp ở Việt Nam. Vì một số lí do chính trị và đời tư, hiện nay tên tuổi của cô không còn được nhắc đến nhiều, nhưng tài năng của cô là không thể phủ nhận.

Loại giọng: Nữ trung trầm (mezzo alto)
Vocal range: C3 - F5 (hai quãng 3 note)
Long note: 8s

Bảo Yến là một trong những giọng nữ trung trầm có nội lực và kĩ thuật bậc nhất nền nhạc nhẹ Việt Nam. Sở hữu một âm sắc hơi khàn, đặc trưng riêng khiến tiếng hát của cô trở nên đặc biệt, không thể lẫn với ai. Tuy không phải là một nữ trầm, nhưng cô có thể xuống tận note C3, một trong những note rất trầm mà hầu như hiếm có giọng nữ nào ở Việt Nam có thể xuống được. Khả năng control quãng trầm của Bảo Yến rất tốt, cô có thể hát liên tục trong quãng trầm, hold note C3 kèm theo vibrato với độ tối và nặng, rõ chữ, khiến cho ngay cả các giọng nữ trầm cũng phải ghen tị.

Khói trắng . Kiên Giang

Tuy không được biết nhiều như Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím hay Tiền và Lá, nhưng Khói Trắng cũng là một bài thơ đáng chú ý của Kiên Giang, viết về mẹ khá cảm động. Mời nghe Kim Lệ ngâm

Khói Trắng

Hình: trên mạng

Hương cau, thơm phức muối sau hè
Thơm  ngát mái nhà thơm áo cơm
Con  thở  trong mùi thơm bát ngát
Thịt da  mái tóc quyện mùi thơm
Nước mắt chảy xuôi tình mẫu tử
Chảy theo nước mắt cuộn mồ hôi
Mẹ đem cái chết làm men sống
Nước mắt một dòng vẫn chảy xuôi
Nầy  thuở ngày xưa  thời trẻ dại
Con đau rên xiết mẹ sầu lo
Bán đôi bông cưới mua thang thuốc
Mua bánh tai heo giấy học trò
Đêm nào con khóc đòi ru ngũ
Mẹ thức mõi mòn nhịp võng đưa
Con lạnh nằm khoanh, lòng mẹ ấm
Mẹ ơi ! con lớn giữa niềm ru
Nhớ ngày mẹ ốm nằm trong xó
Chiếu lạnh ủ không ấm dóc gầy
Đau đớn không hề rên xiết khẻ
Sợ con nghe tiếng, mà buồn lây
Nói làm sao hết , mẹ hiền ơi !
Công đức niềm đau lẫn tiếng cười
Mẹ lấy bụi đời , làm phấn sáp
Che dù trời nắng  nổi mưa rơi
Nhớ mùa cau trầu , trong vườn củ
Mẹ quét lá vàng ủ lấy phân
Khói trắng lên trời như tóc bạc
Con ngở khói tóc quyện mấy tầng
Chiều nay dừng  gót trên bờ biển
Nhìn sóng bạc đầu mây trắng trôi
Con ngở khói  buồn thay tóc mẹ
Tìm con lạc bước giữa đường đời
May mốt con về thăm xóm mẹ
Thăm mùa cau trổ bóng làng xưa
Để nhìn nghe lại trong hiu quạnh
Tiếng hát ngày xưa nhịp võng đưa
Con sẽ kính dâng bên gối mẹ
Gói trà hào, gói bánh tai heo
Hương cau quyện lại hai màu tóc
Nước mắt đoàn viên ấm xóm nghèo

Kiên Giang
(13/6/1961)

-----

Bài viết sau đây cop lại từ trang web cailuongvietnam thấy ghi cuối bài là theo ngocanh, dường như gốc là bài của soạn giả Nguyễn Phương trên RFA (kể cả hình kèm theo bài). Đọc để hiểu thêm một khía cạnh khác của Kiên Giang - một soạn giả tuồng cải lương.

Soạn giả Kiên Giang, khách thơ lạc giữa dòng sân khấu

(CLVN.VN) - Soạn giả Kiên Giang Hà Huy Hà là một soạn giả thường trực của đoàn Thanh Minh Thanh Nga trong hai thập niên 60, 70. Soạn giả Kiên Giang Hà Huy Hà có nhiều vở tuồng hay mà một trong những vở tuồng của anh, vở Người vợ không bao giờ cưới đã góp phần đưa nữ nghệ sĩ Thanh Nga lên đài danh vọng với chiếc huy chương vàng đầu tiên của giải Thanh Tâm, giải diễn viên xuất sắc năm 1958.

Soạn giả Kiên Giang - ảnh CLVN

Soạn giả Kiên Giang tên thật là Trương Khương Trinh, sanh năm 1929 tại làng Ðông Thái, quận An Biên, tỉnh Rạch Giá, tức là tỉnh Kiên Giang ngày nay. Vùng quê của gia đình Kiên Giang ở ngày xưa là một vùng đất ven biển, vịnh Xiêm La với muổi mòng, đất ẩm thấp, nhiễm phèn mặn, cách trở làng nầy với làng kế bên. Người ta gọi vùng nầy là rừng U Minh.

Ở rừng U Minh, kiếm được một người biết đọc biết viết chữ quốc ngữ cũng là một điều hiếm, vậy mà theo lời tự trào của Kiên Giang, vùng khỉ ho cò gáy đó lại đẻ ra được một nhà thơ có hạng trên thi đàn cả nước. cũng là một chuyện hi hữu. Kiên Giang kể cho chúng tôi nghe nhờ ở cơ duyên nào mà anh gắn bó với thi thơ…

Chịu ảnh hưởng của nhà thơ Nguyễn Bính

Năm 1946, một thi nhân miền Bắc lưu lạc đến một vùng đất heo hút tỉnh Rạch Giá. Ông ở trọ nhà của một cặp vợ chồng trẻ, cô vợ lại thích ngâm nga thơ của ông nên anh chồng trẻ sợ bị mọc sừng bất tử nên có lời ra tiếng vào. Nhà thơ xốn xang trong bụng, bèn xách khăn gói ra đình thần Nguyễn Trung Trực ngủ nhờ.

Hồi đó Trương Khương Trinh mới có 17 tuổi, nghe đồn có một nhà thơ lớn của thi đàn Việt Nam đến xứ mính, anh bèn tìm đến để cho biết mặt. Hỏi thăm mãi Kiên Giang mới gặp thi nhân đang đắp chiếu nằm chèo queo ngủ ở cửa đình.

Kiên Giang kêu dậy, hỏi: “Anh ở đâu tới dây, tại sao ngủ ở trước cửa đình?”

Nhà thơ mở mắt nhìn Kiên Giang không trả lời, đưa hai ngón tay nơi miệng ra hiệu muốn có một điếu thuốc.

Kiên Giang nói : “Hết thuốc rồi, chỉ còn cái bao không thôi đây.”

- Vậy thì anh kêu tôi dậy để làm gì?

- Tôi là người làm thơ, nghe nói ông tới xứ nầy nên muốn gặp chơi vậy thôi.

- Hay nhỉ ! Ông khách thơ bèn nằm xuống định làm tiếp giấc ngủ trưa, nhưng rồi ông ngồi dậy nói : “Đưa cái bao thuốc cho tôi.” Ông xé cái bao thuốc ra, viết vào đó bốn câu thơ rồi trao cho Kiên Giang.

Bốn câu thơ đó như sau :

Có những dòng sông chảy rất mau 
Nhớ chi nghĩa bến với duyên cầu 
Lá vàng hoa đỏ trôi không kịp 
Lưu lạc ai ngờ lại gặp nhau.

Người khách thơ lưu lạc đến tỉnh Kiên Giang đó là ông Nguyễn Bính, một nhà thơ lẫy lừng trong thi đàn Việt Nam lúc bấy giờ.

Kiên Giang khen thơ hay, từ đó anh tìm cách kết bạn với Nguyễn Bính. Kiên Giang chịu ảnh hưởng của nhà thơ đồng quê Nguyễn Bính chẳng những trong cung cách hành văn, trong cảm xúc và chọn ý thơ mà cả trong cách sống, trong sinh hoạt hàng ngày.

Nguyễn Bính vốn xuề xòa trong cuộc sống, không xem vấn đề nào quan trọng cả, giống như một người lảng du bên cạnh cuộc đời của chính mình. Kiên Giang suốt cuộc đời cũng sống một cách vô tâm vô tính, coi cuộc đời là thơ và thơ là cuộc đời.


Vần thơ chân chất

Kiên Giang viết về Mẹ, về quê hương, về tuổi học trò, về những mối tình ngây thơ trong trắng, lời thơ mang một nổi buồn nhẹ tênh, man mác, mỗi bài thơ trong vắt như một làn điệu dân ca được hát lên từ cây cỏ, đồng ruộng và tình cảm chơn chất của người thôn quê Việt Nam.

Thơ của Kiên Giang có những câu như ca dao :

- Đói lòng ăn nửa trái sim 
- Uống lưng bát nước đi tìm người thương 
- Ong bầu đậu đọt mù u, 
- Lấy chồng càng sớm, tiếng ru càng buồn.

Soạn giả Kiên Giang có những tuồng rất ăn khách như tuồng Người Vợ Không Bao Giờ Cưới, tuồng Áo Cưới Trước Cổng Chùa, tuồng Ngưu Lang Chức Nữ, trong tuồng có nhiều câu thơ giọng văn bình dị như thi sĩ Nguyễn Bính.

Trong tuồng Người Vợ Không Bao Giờ Cưới, Nữ nghệ sĩ Thanh Nga đóng vai sơn nữ Phà Ca, có ngâm hai câu thơ thật buồn :

Ngày mai đám cưới người ta, 
Cớ sao sơn nữ Phà Ca lại buồn.

Trong tuồng Áo Cưới Trước Cổng Chùa, có mấy câu thơ :

Tay Bưng Quả nếp đi chùa, 
Thắp nhang lạy phật xin bùa cầu duyên.

Và bốn câu thơ kết thúc tuồng Áo Cưới trước Cổng Chùa

Áo cưới em treo trước cổng chùa 
Tình đầu trao trả lại người xưa 
Đời em như cánh phù dung rụng 
Giữa chợ đời tầm tã gió mưa.

Cuộc sống vất vả

Trước 75, Kiên Giang tuy không giàu có nhưng cũng sống được thoải mái vì anh vừa là soạn giả thường trực của đoàn Thanh Minh Thanh Nga, vừa là trưởng Ban Mây Tần đài phát thanh Saigon, anh cũng là ký giả kịch trường của nhật báo Lẽ Sống, có thơ đăng ở nhiều tờ báo khác và có bài vọng cổ được thu dĩa ở hãng dĩa Hồng Hoa, hãng dĩa Việt Nam của bà Sáu Liên. Anh rước mẹ anh từ tỉnh lên Saigon để phụng dưởng nhiều năm cho đến khi bà khuất núi vì tuổi già sức yếu.

Năm 1995, tôi được thơ của cháu tôi ở Việt Nam báo tin là nhà thơ Kiên Giang và vợ con bị đuổi ra khỏi căn nhà ở cầu chữ Y quận 8. Anh đã nhiều lần làm đơn khiếu nại nhưng kết quả vẫn là phải chịu mất nhà.

Kiên Giang và vợ con anh trôi nổi, nay ở hành lang hí viện, mai về tạm trú bên chuồng heo của một người chủ tốt bụng, sau cùng anh đến khu đất hoang cuối đường Âu Dương Lân quận 8 để xin tạm trú

Vì không tiền bạc và cũng không có cách nào làm khác hơn được nên Kiên Giang chọn bốn gốc cây bạch đàn trên khu đất đó để làm cột nhà, dùng vãi tang phúng điếu của mẹ anh và các manh vãi cũ lấy từ các banderole quảng cáo tuồng hát để dừng vách và nhờ bà con lối xóm cho mấy tấm tôn củ lợp mái nhà tạm trú. Kiên Giang viết mấy câu thơ dán trước cửa :

Lợp mái lá, dừng manh vãi cũ 
Nên mưa nhòa ướt ảnh bàn thờ 
Mẹ từ đáy mộ về trong mộng 
Trầm uất thương con giữa xác xơ.

Không sa mạc vẫn làm du mục 
Chân lạc đà dừng tạm bãi hoang 
Mai mốt người ta hăm đuổi nửa 
Kiếp không nhà lại sống lang thang.

Năm 2000, tôi về quê cưới vợ cho con và viếng cúng mồ mã ông bà cha mẹ của vợ chồng tôi, tôi có dịp gặp lại Kiên Giang. Anh và vợ con sống trong một căn nhà tình nghĩa của quận 8 tặng cho, bề ngang 1 thước 9, bề dài 7 thước, như lòng một khoan ghe tam bảng, diện tích đó dùng làm chổ ở, nhà cầu và nhà bếp cho ba người lớn. Tôi hỏi thăm về cuộc sống của anh, anh ngâm vài câu thơ nói về anh và con gái Hồng Uyên của anh cho tôi nghe:

Tạ lỗi con, Ba nghèo rách quá 
Để con đói lạnh tuổi còn thơ 
Mới ra đời ngủ trong nhà bếp, 
Mười tuổi rồi con vẫn ốm o. 
Cá hấp chợ chiều, rau muốn luộc 
Tập ăn quen vẫn sống trên đời 
Mỗi năm thêm tuổi, con thêm ốm 
Ba má nhìn con nén ngậm ngùi.

Tôi giúp cho anh để qua cơn túng ngặt bệnh hoạn và khi về Canada, tôi vận động bạn bè ở Canada, San José, Sacramento gom góp một số tiền gởi về cho anh để mua một căn nhà tiền chế mới xây cất ở vùng kinh Nhiêu Lộc và còn thừa một số tiền đủ để cho vợ anh làm vốn mua gánh bán bưng. Năm nay, tôi viết thơ về thăm hỏi, anh trả lời bằng bốn câu thơ:

Ngày qua rồi lại qua ngày, 
Tóc thêm bạc trắng, không đầy chén cơm.

Khi đời khánh tận nghĩa nhân, 
Dựng đài thơ lửa, thiêu thân đốt đời.

Tôi hy vọng lời thơ của Kiên Giang không phải là một lời cảnh báo : Dựng đài thơ lửa, thiêu thân đốt đời, vì dù Kiên Giang đói, nghèo, thất cơ lở vận, vẫn chưa phải là cái cớ để tự thiêu thân.

Theo: ngocanh
Nguồn tin: Đài Á Châu Tự Do

----------
Nguồn: cailuongvietnam
Bài trên RFA ở đây

Tiền và lá . Kiên Giang

Ngoài Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím, Kiên Giang còn một bài thơ được nhắc nhở nhiều là Tiền và Lá cũng đã được giới thiệu ở đây. Hôm nay mời nghe lại bài thơ qua giọng ngâm Thúy Ngân

Tiền và Lá

(Riêng tặng các bạn đã dang dở với mối tình đầu...)

tranh Volegov

Ngày thơ, hớt tóc "miểng rùa"
Ngày thơ, mẹ bắt đeo "bùa cầu ông".
đôi ta cùng học vỡ lòng,
Dắt tay qua những cánh đồng lúa xanh.
đôi nhà cũng một sắc tranh,
Chia nhau từ một trái chanh, trái đào.
đêm vàng soi bóng trăng cao,
Ngồi bên bờ giếng đếm sao trên trời.
Anh moi đất nắn "tượng người",
Em thơ thẩn nhặt lá rơi làm tiền.
Mỗi ngày chợ họp mười phiên,
Anh đem "người đất" đổi tiền "lá rơi".
Nào ngờ mai mỉa cho tôi,
Lớn lên em đã bị người ta mua.

Kiếp tôi là kiếp làm thơ,
Vốn riêng chỉ có muôn mùa lá rơi.
Tiền không là lá em ơi!
Tiền là giấy bạc của đời in ra.
Người ta giấy bạc đầy nhà,
Cho nên mới được gọi là chồng em.

Bây giờ những buổi chiều êm,
Anh gom lá đốt, khói lên tận trời!!!

Người mua đã bị mua rồi,
Chợ lòng họp một mình tôi vui gì!

(1956)

nguồn: thivien.net


Bài thơ đã được Lý Dũng Liêm phổ nhạc, mời nghe Ngọc Hồ ca

Hoa trắng thôi cài trên áo tím . Kiên Giang

Nhà thơ Kiên Giang vừa mất hôm 31/10/2014 tại Sài gòn, hưởng thọ 88 tuổi (1927 - 2014).

Ông là tác giả của những câu thơ mà bao người vẫn nhầm là ca dao

Ong bầu đậu đọt mù u
Lấy chồng càng sớm tiếng ru càng buồn

hay

Đói lòng ăn nửa trái sim
Uống lưng bát nước đi tìm người thương

Đặc biệt bài thơ đi kèm với một câu chuyện tình bi tráng Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím đã tùng giới thiệu ở đây với giọng ngâm Hồng Vân. Hôm nay mời nghe Lý Bạch Huệ trình bày bài thơ

Sen . Romance of the Violin

Thấy trên mạng bài thơ của Thái Tú Hạp, chả biết tựa chi.
Hình minh họa lấy từ vnphoto.net

Qua vườn nắmg động chim khua
Thương câu lục bát đỏ vừa má em
Hoa chanh thơm ngọt ngào quen
Giọt long lanh rớt, cành sen trổ hồng
Bềnh bồng đứng giữa hư không
Ta cùng em hóa dòng sông hương trầm
Mái chùa xưa tỏa đầy trăng
Cành hoa cười mỉm dịu dàng nên thơ

Thái Tú Hạp



Nghe Joshua Bell chơi violin và xem mấy bức ảnh sen của tác giả Artist lấy từ trang vnphoto.net.

Nếu chỉ còn một ngày để sống . Hoài An

Tác giả của "Nếu chỉ còn một ngày để sống" là nhạc sĩ Hoài An - ko phải Hoài An của Tình Lúa Duyên Trăng, Câu Chuyện Ðầu Năm, ... thời trước 1975 ở Nam, mà là Võ Đại Hoài An, một nhạc sĩ trẻ hơn rất nhiều, sinh 1977, nhưng cũng đã tạo được tiếng tăm với nhiều tác phẩm giành được một số giải thưởng như Mai vàng, Làn Sóng Xanh, ..

Mời nghe thêm album Mai của anh.

Album Mai – 9 tình khúc Hoài An ra mắt cộng đồng người yêu nhạc gồm một đĩa CD và một tập ảnh 44 trang khổ 23 x 29 cm. Album Mai tổng hợp các phong cách đa dạng từ Pop Ballad, Pop Rock đến Latin, Acoustic và cả Alternative gồm nhiều câu chuyện xâu chuỗi nhau trong những khoảng thời gian của cuộc sống. Đó là câu chuyện buồn đã qua, nỗi đau dang dở, niềm tin đánh mất hay hoài nghi về tình yêu… bên cạnh những cảm xúc trong sáng rộn ràng của hạnh phúc mới. Album gồm 9 ca khúc qua sự thể hiện của các ca sĩ Hồ Ngọc Hà, Hiền Thục, Hồng Ngọc, Nam Khánh… và đặc biệt là nhạc sĩ Võ Hoài Phúc. (trích giới thiệu trên trang nhacso.net)