10/12/13

Yesterday Once More - Carpenters

Yesterday Once More là một sáng tác của Richard Carpenter và John Bettis, nằm trong album Now and Then phát hành năm 1973. Nội dung bài hát kể lại kỉ niệm của một người hâm mộ say mê giọng hát của các ca sĩ qua chiếc máy radio. Đó không chỉ là một bản nhạc – mà là một cuốn phim quay chậm, đưa người nghe trở về những ngày cũ, khi chỉ cần một chiếc radio là đủ để cả thế giới trở nên rực rỡ.

When I was young I'd listen to the radio
Waitin' for my favorite songs
When they played I'd sing along, it made me smile 
…

Ai trong chúng ta mà chẳng có một vài bài hát cất giấu trong tim? Những bài hát kỉ niệm của riêng mình, để mỗi khi những nốt nhạc thân thương ấy vang lên, lòng ta lại nao nao xao xuyến với những buồn vui một thuở. Như gặp lại một người bạn cũ – thân quen, dịu dàng và có chút gì đó khiến ta muốn mỉm cười… hoặc muốn khóc.

Those were such happy times and not so long ago
How I wondered where they'd gone
But they're back again just like a long lost friend
All the songs I loved so well

Giọng ca ấm áp, mềm mại của Karen như hơi thở của kí ức – ru ta trở về với một thời để nhớ để quên. Những ngày mà mọi thứ đều đơn giản hơn, và âm nhạc là nơi trú ẩn nhẹ nhàng.

Lookin' back on how it was in years gone by
And the good times that I had
Makes today seem rather sad,
So much has changed

All my best memories
Come back clearly to me
Some can even make me cry, just like before

Nhưng dù chúng có make me sad, thậm chí make me cry thì vẫn tks to Carpenters so much ... Vùng trời hoài niệm vẫn là nơi chốn bình an để quay về ..

Those old melodies still sound so good to me
As they melt the years away

It's Yesterday once more. Mời nghe



The Carpenters là một ban nhạc gia đình nổi tiếng của Mĩ gồm hai anh em ruột. Người anh Richard phụ trách hòa âm phối khí, sáng tác và chơi keyboards. Cô em Karen (sinh năm 1950) đảm nhận vai trò tay trống kiêm giọng ca chính.

Ban nhạc nổi tiếng thời 197x. Khi mà phần lớn các ban nhạc thời bấy giờ đều theo đuổi dòng nhạc rock mạnh mẽ, hoang dã thì anh em nhà Carpenters lại chọn một lối đi riêng: tạo ra những giai điệu pop/ballad nhẹ nhàng, trầm lắng, có chút cổ điển nhưng lại vô cùng gần gũi. Hướng đi này ngay lập tức được công chúng đón nhận nồng nhiệt. Kết quả là họ đã xuất sắc giành giải Grammy năm 1970 cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất (Best New Artist) và Trình diễn giọng ca đương đại xuất sắc nhất bởi Song ca/Nhóm nhạc (Best Contemporary Vocal Performance by a Duo, Group or Chorus) cho ca khúc Close to You. Đến năm 1971, họ một lần nữa giành giải Grammy cho Trình diễn giọng ca Pop xuất sắc nhất.

Người ta ước tính tổng số lượng đĩa đơn và album bán ra của Carpenters đã vượt ngưỡng 100 triệu bản, giúp họ trở thành một trong những nghệ sĩ có số lượng đĩa nhạc bán chạy nhất thế giới. Nhưng điều đọng lại sâu nhất trong lòng người nghe không phải là những con số, mà là cảm giác được ôm trọn cả một trời kỉ niệm trong vài phút ngắn ngủi của một bài hát.

Ban nhạc ngừng hoạt động năm 1983 sau cái chết thương tâm của Karen do chứng bệnh biếng ăn tâm thần. Dù ban nhạc đã dừng lại, nhưng âm nhạc của họ thì vẫn tiếp tục sống – như một dòng suối lặng thầm chảy mãi trong lòng những người yêu nhạc.

Năm 2000, Carpenters đã được Viện hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Quốc gia Mĩ truy tặng giải thưởng Grammy Thành tựu trọn đời (Lifetime Achievement Award). Đây là một lời cảm ơn muộn màng nhưng hoàn toàn xứng đáng dành cho những giai điệu đã sưởi sưởi ấm biết bao trái tim suốt mấy chục năm qua.

Năm nay 2013, kỉ niệm 30 năm ngày mất của cô em Carpenter, RFI có một chương trình dành cho nhóm nhạc này do Tuấn Thảo phụ trách, mời nghe.

30 năm ngày giỗ ca sĩ Karen Carpenter


đọc: Kỉ niệm 30 năm ngày giỗ ca sĩ Karen Carpenter
Tuấn Thảo

5 giải Grammy, 10 album, 100 triệu đĩa hát bán chạy trong vòng 14 năm liền. Ít có ban nhạc nào ăn khách đều đặn và liên tục như ban song ca người Mỹ The Carpenters. Trên tột đỉnh danh vọng, đà thành công của nhóm này đột ngột bị gián đoạn với cái chết của Karen Carpenter vào năm 1983, cách đây vừa đúng 30 năm.

Có nhà phê bình cho rằng giọng ca của Karen không khỏe khoắn, không đầy kỹ thuật luyện thanh như các diva nhạc pop thời nay. Một giọng ca như vậy chưa chắc gì sẽ lọt qua các vòng tuyển của các cuộc thi hát truyền hình như "The Voice" hay là "American Idol - Thần tượng nước Mỹ". Nhưng thay vì đầy nội lực, giọng ca Karen Carpenter lại tràn sức sống nội tâm.

Một giọng ca nhung trầm, dung dị mà biểu cảm, như lời thoại tiếng thầm khe khẽ bên tai. Đối với giới hâm mộ, Karen không phải là hình tượng của người tình, mà lại là một người bạn, một người chị. Những bài hát của cô có tác dụng của những lời vỗ về an ủi, cho tâm hồn một chút hơi ấm, cho tim buồn bớt quạnh vắng đơn côi.

Ngày Karen Carpenter vĩnh viễn ra đi, đột qụy đứng tim do chứng bệnh biếng ăn, ban nhạc người Mỹ The Carpenters coi như không còn lý do để tồn tại. Tài hòa âm, chơi đàn của người anh trai Richard, trở nên vô hiệu với cái chết của cô em gái. Kẻ ở người đi, nhóm Carpenters đánh mất vầng hào quang sáng ngời khi tiếng hát của Karen vĩnh biệt cõi đời


Sinh trưởng ở New Haven, bang Connecticut, Karen vào nghề ca hát là nhờ vào sự dìu dắt của người anh trai Richard, lớn hơn cô 4 tuổi. Thời niên thiếu, hai anh em có tánh tình rất khác nhau. Richard trầm mặc ít nói, suốt ngày ở trong nhà nghe nhạc và chơi đàn piano, trong khi Karen thì lại ngỗ nghịch như con trai, mê thể thao và thích rong chơi ngoài đường. Có lẽ cũng vì thế mà sau này, khi bắt đầu chơi nhạc, Karen chọn bộ trống làm nhạc cụ sở trường, một điều tương đối hiếm trong các nghệ sĩ phái nữ thời bấy giờ.

Thời còn học trung học, Karen tham gia vào hai ban nhạc jazz của người anh trai là The Richard Carpenter Trio và Spectrum. Đến khi các nhóm này rã đám, hai anh em tiếp tục ca hát và chính thức chọn nghệ danh Carpenters, khi ký hợp đồng ghi âm vào tháng Tư năm 1969. Hai anh em thu hút sự chú ý ngay từ album đầu tiên đề tựa Offering, tập nhạc này sau đó được tái bản với tựa đề Ticket to Ride, trong đó nhóm Carpenters có ghi âm lại ca khúc nổi tiếng của nhóm Tứ Quái The Beatles.


Trong album thứ nhì phát hành vào năm 1970, Carpenters chọn ghi âm lại nhạc phẩm Close to you của hai tác giả Burt Baccharach và Hal David làm ca khúc chủ đề. Bài này ban đầu do nam diễn viên Richard Chamberlain thu thanh vào năm 1963, tức cách đây đúng nửa thế kỷ, nhưng phải chờ đến phiên bản do nhóm Carpenters ghi âm 7 năm sau, thì bài hát mới nổi tiếng trên khắp thế giới.

Từ album này trở đi, ban nhạc áp đặt tên tuổi của mình với 14 ca khúc đứng đầu bản xếp hạng trên thị trường Hoa Kỳ, xen kẽ các bản nguyên tác của nhóm như bài Yesterday Once More hay Top of The World với những sáng tác của nhiều tác giả khác như bản Superstar của Bonnie Bramlett & Eric Clapton & Leon Russel. Bản nhạc Desperado của nhóm The Eagles, Solitaire của Neil Sedaka hay bài Jambalaya của Hank Williams …

Nhờ vào tài nghệ chơi đàn và hòa âm của Richard, mà đa số các bản cover của Carpenters, tuy là phiên bản ghi âm sau lại vượt trội so với nguyên tác. Đó là trường hợp điển hình của bài The End of the World do ca sĩ nhạc country Skeeter Davis ghi âm lần đầu tiên vào năm 1963, để rồi phá kỷ lục số bán với phiên bản của Carpenters 10 năm sau đó. Bài hát Superstar từng được nhiều nghệ sĩ thu thanh trong đó có Bette Midler hay Joe Cocker, nhưng không xuất thần bằng phiên bản của nhóm Carpenters.

Nhờ vào chất giọng nhung trầm, mượt mà và mềm mại như nhung lụa, trầm tĩnh lung linh như mặt hồ chưa gợn sóng, Karen Carpenter thổi vào khung trời hoài niệm một luồng gió : Mát mà tĩnh mặc, nhẹ mà u uất. Chất giọng contralto của Karen ấm áp tràn đầy nhờ hát giọng ngực ít khi nào hát chẻ giọng óc, nhờ vậy mà cực trầm trong cách luyến láy, cực sang trong lối nhả chữ.

Lối hòa âm đa tầng của Richard Carpenter khai thác tối đa các cung bậc thấp để giúp Karen phát huy trọn vẹn độ dài thang âm trong mỗi lần ngân giọng. Độ ngân giọng càng dài, tình cảm càng bàng bạc man mác. Nhạc cụ yêu chuộng của Karen từ thuở thiếu thời là bộ trống. Vì thế cho nên giọng ca này rất vững trong cách nắm bắt từng nhịp điệu, hát chậm mà không lê thê, hát nhanh vẫn không dồn dập. Lối hát rất vững nhịp đó giúp cho Karen Carpenter có một lối phát âm nhả chữ độc đáo khác thường.

Có lúc giọng ca này hát đùa với nhịp điệu, chậm hơn một chút so với tiếng gõ nhịp. Sinh thời, Frank Sinatra tận dụng kỹ thuật này để hất câu, đá chữ. Karen Carpenter biến nó thành nghệ thuật để tăng thêm chiều sâu trong những nốt trầm, thăng hoa ca từ và cách diễn đạt ý tứ.

Những yếu tố đó có thể giải thích vì sao trong các bản nhạc của Carpenters, dù là nguyên tác hay phiên bản cover vẫn toát lên một sức cuốn hút kỳ lạ. 30 năm sau ngày qua đời, chất giọng của Karen Carpenter vẫn giữ nguyên ma lực quyến rũ đối với người hâm mộ : cốt cách thiên thần, hồn phách liêu trai.


Mùa xuân chín


“Mai sau, những cái tầm thường, mực thước kia sẽ biến đi,
và còn lại của cái thời kỳ này chút gì đáng kể đó là Hàn Mặc Tử”

(Chế Lan Viên)

Chơi ô ăn quan - lụa Nguyễn Phan Chánh
Mùa Xuân Chín

Trong làn nắng ửng: khói mơ tan,
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc,
Trên giàn thiên lý bóng xuân sang.

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn nữ hát trên đồi.
- Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng, bỏ cuộc chơi.

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,
Hổn hển như lời của nước mây,
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây.

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,
Cảnh trí bâng khuâng sực nhớ làng:
"- Chị ấy, năm nay còn gánh thóc,
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang..."


Mùa Xuân Chín qua giọng ngâm Linh Nhâm



9/12/13

Ngậm Ngùi 1


Girl lying down - tranh Euan Uglow
Hồi hôm nghe cô gái Canada ca Ngậm Ngùi. Hôm nay mời nghe Huyền Trân ngâm bài thơ  và sau đó nghe Lệ Thu ca.

Ngậm Ngùi

Nắng chia nửa bãi, chiều rồi...
Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu.
Sợi buồn con nhện giăng mau,
Em ơi! Hãy ngủ, anh hầu quạt đây.
Lòng anh mở với quạt này,
Trăm con chim mộng về bay đầu giường.
Ngủ đi em, mộng bình thường!
Ru em sẵn tiếng thùy dương mấy bờ...
Cây dài bóng xế ngẩn ngơ...
- Hồn em đã chín mấy mùa thương đau ?
Tay anh em hãy tựa đầu,
Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi...


(Lửa Thiêng)

Huyền Trân ngâm thơ


Lệ Thu ca


Thủ bút Huy Cận (gocnhin.net)





Lily Doiron

Nghe cô gái Canada dâu Da Nang ca Ngậm Ngùi



Lily Doiron là người Canada, sinh trưởng ở Val-Doucet. Vào năm 16 tuổi, cô biết đến văn hoá Việt Nam lần đầu tiên, khi quen với một người Da Nang mà sau này là chồng cô.

Yêu người, yêu luôn tiếng nói, .. mọi thứ của người, và rồi cô trở thành ca sĩ hát nhạc Việt cho cộng đồng Việt hải ngoại. Cô cũng từng theo chồng về xã Bình Minh (Thăng Bình - Quảng Nam) thăm giúp người bị nạn trong cơn bão số 6/2006; về xây nhà tình thương ở Sơn Trà .. Cô cũng dành một phần trong tiền bán các album của mình để giúp những người khốn khổ ở quê chồng ..

Mời các bạn nghe bài phỏng vấn Lily sau đây của Thy Nga (RFA).



Mời nghe thêm vài bài hát của cô

Bài ca Cắt cỏ


Tóc mây - Phạm Thế Mỹ


Bài thơ Tôn nữ - Phạm Anh Dũng



Xuân như ý - Hàn Mặc Tử

Man standing - tranh  Audrey Grant
Xuân Như Ý là tập thơ thứ 4 của Hàn Mặc Tử, sau Lệ Thanh thi tập, Gái Quê và Đau Thương. 

Nhà phê bình Hoài Thanh viết về tập thơ này:

Mùa xuân Hàn Mạc Tử nói đây có khi ở đâu hồi trời đất mới dựng lên, có khi ra đời một lần với Chúa Jésus, có khi hình như chỉ là mùa xuân đầu năm. Nhưng dầu sao cũng không phải là một mùa xuân ta vẫn quen biết. Đây là một mùa xuân trong tưởng tượng, một mùa xuân theo ý muốn của thi nhân, đầy dẫy những lời kinh cầu nguyện, những hương đức hạnh, hoa phẩm tiết, nhạc thiêng liêng, cùng ánh trăng, ánh thơ. (...) 

Có những câu thơ đẹp một cách lạ lùng, đọc lên như rưới vào hồn một nguồn sáng láng. Xuân Như Ý rõ ràng là tập thơ hay nhất của Hàn Mạc Tử.

(trích Thi Nhân Việt Nam)

8/12/13

Buồn như - Tạ Ký

"Tình đi mau, sầu ở lại lâu dài"
Huy Cận 


Người ơi đừng buồn
tranh Trần Trung Tín
Buồn như
thơ Tạ Ký
tặng Tôn Thất Trung Nghĩa


Buồn như ly rượu cạn,
Không còn rượu cho say.
Buồn như ly rượu đầy,
Không còn một người bạn.

Buồn như đêm khuya vắng,
Qua cửa sổ trông trăng.
Buồn như em nói rằng:
Nhớ anh từng đêm trắng.

Buồn như yêu không được
Dù người yêu có thừa.
Buồn như mối tình xưa
Chỉ còn dòng lưu bút.

Buồn như buồn như thế,
Buồn như một kiếp người.
Đây cõi lòng quạnh quẽ
Buồn như đóa hoa rơi!




7/12/13

Chơi trên trăng - Hàn Mặc Tử

Chỉ sống trên cõi đời được 28 năm, chỉ thực sự làm thơ khoảng mười năm .. .
Mười năm thơ của Hàn đủ cho hậu thế đọc thơ ông suốt trăm năm và lâu hơn nữa.
(Thanh Thảo Han Mac Tu và "Bánh xe trăng 12")

Loneliness - tranh Aleksandra Plucinska
Chơi Trên Trăng

I
Tôi đi trong áng sương mờ
Tìm con trăng lạc ngoài bờ bến kia
Xứ yêu bát ngát tôi lìa
Dò xem ý tứ ban khuya tôi liều...

Tôi gò mây lại

Tôi kìm sao bay
Gió nào tràn ngập xứ này
Và tràn ngập cả những ngày xa xôi
Không trào nước mắt không thê thảm
Tôi doạ không gian rủa tới cùng
Tôi khát vô cùng
Tôi riết thời gian trong nắm tay
Tôi vò tiếc mến như vo lụa
Cất tiếng cười dòn xao động vùng mây
Tôi nhập hồn tôi trong khúc hát
Để nhờ không khí đấy trăng lên
Để nghe miếng nhạc nghê thường trổi
Để hớp tình anh của nguyệt cầu
Và để thoát ly ngoài thế giới
Để cười để trửng để yêu nhau
Lên chơi cung quế lần đầu
Ôi phép lạ...
Ôi nhiệm màu
Vườn tiên sáng láng như lòng người thương

II
Ta bay lên! Ta bay lên!
Gió tiễn đưa ta tới nguyệt thiềm
Ta ở trên cao nhìn trở xuống
Lâng lâng mây khói quyện trăng đêm

Ta gặp nàng Trăng ở suối Trăng
Nỗi lòng ta mở lẹ như phăng
Sáng trưng sáng cả vùng tiên động
Ta ngắm hồn ta dáng trẻ măng

Thơ ta vọt bắn thơm phưng phứt
Vô số màu tươi chảy lặng lờ
Lời đẹp thôi miên người đẹp lạ
Ta cười khanh khách điệu tơ mơ

Nàng Trăng! Hãy mớm xuống hồn ta
Sức nóng trong hơi của ngọc ngà
Sức khoẻ bay lan vườn ngự uyển
Nụ cười ta nở ngọt như hoa ...

(Đau Thương, Máu cuồng và Hồn điên)

(src: thivien.net)

Chơi trên trăng, Hồng Vân ngâm