Thu tiễn người . Trần Chí Phúc

Người đi nắng vương cuối đồi
Người đi mây nước xa xôi
Người ơi, chiều nay lá rơi, vàng thu khắp nơi
Này người chậm bước đôi chân
Để nhìn muà thu bâng khuâng ..

Nghe Thái Hiền trình bày bài hát của Trần Chí Phúc



Trần Chí Phúc người Tuy Hòa, hiện sống ở Mỹ, bắt đầu sáng tác nhạc từ năm 1979, đến nay đã có hơn 60 tác phẩm gồm đủ thể loại: tình cảm, quê hương, xã hội, tranh đấu, .. đã cho ra đời 4 CD. Ông còn viết văn, viết báo với bút hiệu Trần Cùng Sơn.

Một số tác phẩm được nhiều người biết đến: Sài gòn em ở đó, Sài gòn một thoáng 20 năm, Sài gòn em ở đây, Chiều Winnepeg, Tuy Hòa quê anh, Thu tiễn người, .. Nghe thêm một bài hát của ông, do chính ông trình bày.

Thu

Thu rất thật thu là khi chớm đông sang
Em rất thật em là lúc em hoang mang lựa chọn
Anh rất thật anh là lúc anh biết ra đi nhẹ gọn
Để bớt cho đời một chút gió lao xao
Và tránh cho em bớt một lời chào!



Bài hát của Phú Quang phổ thơ Chu Hoạch (1941 - 2007). Nguyên tác bài thơ:

Thu

Thu rất thật thu là cái lúc chớm Đông sang
Em rất thật Em là lúc Em hoang mang lựa chọn
Anh rất thật anh là sớm biết ra đi nhẹ gọn
Để tránh cho Em bớt một lời chào
Và
Bớt cho đời một chút gió xôn xao

Tôi sinh ra và lớn lên ở nơi chỉ có hai mùa mưa, nắng; chỉ biết mùa thu qua mấy bài thơ của Nguyễn Khuyến Ao thu lạnh lẽo nước trong veo .. , của Lưu Trọng Lư Em không nghe mùa thu. Lá thu rơi xào xạc. Con nai vàng ngơ ngác .. hay những dòng tùy bút đẹp như một bài thơ xuôi của Xuân Diệu Lá không vàng, lá không rụng, lá lại thêm xanh; ấy là mùa thu đã về,mùa thu mới về, yểu điệu thục nữ. Trời bớt nóng và thêm mát. Có ai thổi cơm mà khói nhẹ mơ hồ đâu đây .. nên không hiểu thu thật là như nào, tại sao lúc chớm đông thì thu rất thật? Ý là sắp mất nên thu sẽ bộc lộ hết mình? Cũng như cô gái, khi cô hoang mang lựa chọn giữa anh và một cái gì đó, cô cũng bộc lộ hết cô, mới thực là cô?

Không thực sự biết Thu, nhưng tôi vẫn nghĩ chớm thu hay tàn thu, dù có thay đổi, thì vẫn là thu đấy thôi. Như dòng sông dù chảy mãi không ngừng, nước trong phút giây này không còn là nước của phút giây trước, phút giây sau, nhưng trước sau vẫn là một dòng sông ấy.

Như mọi bài thơ khác, bài thơ trên đây cũng ẩn đằng sau một câu chuyện từng được chính Phú Quang kể trong nước mắt khi gt bài hát trong một đêm nhạc của ông. Một chuyện tình buồn (như nhiều câu chuyện tình được kể lại trong văn thơ khác). Tác giả là bạn ông, một họa sĩ, đồng thời là một nhà thơ. Cái thời xa xưa ấy, ở VN tranh vẽ ra chỉ để tặng bạn bè, hay gán nợ cafe, rượu đế .. thơ thì càng tệ hơn, có khi phải bỏ tiền mời bạn cafe để được đọc thơ cho bạn nghe. Vì vậy, tranh của ông được nhiều người thích, thơ của ông nhiều bài cũng được giải thưởng này nọ, cuộc sống gia đình vẫn rất khó khăn. Gặp thời mở cửa, ông để vợ đi xuất khẩu lao động, mong cuộc sống các con sẽ khá hơn. Ở nhà ông đi kéo xe nuôi con. Nhìn dáng ông gầy gò, chẳng mấy người mướn. Ông đành xin làm công nhân vệ sinh, ngày ngày đi móc cống mưu sinh. Sau mấy năm, người vợ trở về. Nhưng nỗi háo hức tái ngộ nhanh chóng tan biến khi cô ngõ ý muốn chia tay. Và ông đã đủ tự trọng để ra đi gọn nhẹ, tránh cho cô những khó xử thêm nữa .. Dù vậy, khi trải lòng trên những vần thơ, ông ko dấu được sự trách móc, đay nghiến .. Thật ra cô trước sau vẫn là cô, có khi nào giả đâu mà bảo lúc này lúc kia mới là thật? Tôi tin khi cô yêu ông, cô thật không kém khi cô chia tay ông. Cuộc sống vốn vận động, biến dịch. Như thu rồi đông nên thời gian tồn tại. Như dòng sông chảy mới gọi dòng sông. Cô ấy thay đổi cho cô ấy sống, trách chi?.

Hey, nàng!

Hey là tên bài hát chính trong album cùng tên của Julio Iglesias được phát hành năm 1980. Album đã chiếm #1 trên các bảng xếp hạng khắp thế giới; năm 1981, album đã được đề cử Grammy cho hạng mục Album nhạc pop Latin. Tính riêng phiên bản tiếng Tây Ban Nha đã bán ra được hơn 20 triệu bản. Clip giới thiệu trên là phiên bản tiếng Anh.

Alexandra Whittingham, young British guitarist

Nghe Alexandra Whittingham chơi guitar cho vui



Alexandra Whittingham là một tay guitar trẻ của Anh, năm nay chỉ mới 21t. Cô được cha dạy chơi guitar từ khi mới lên 5, sau đó theo học piano, guitar jazz và sáng tác ở Trường nhạc Chetam trong 7 năm, rồi vào Nhạc viện Hoàng gia, London.
Cô đã tham dự và đoạt nhiều giải thưởng các cuộc thi guitar quốc tế.

Julian Bream

Nghe lại Recuerdos de la Alhambra. Lần này với Julian Bream, cũng là một bậc thầy guitar cổ điển.



Julian Bream sinh năm 1933 tại London, Anh. Từ bé, Bream đã được cha dạy guitar, piano. Năm 13t Bream cũng có cơ duyên gặp Andres Segovia và đucợ ông dạy cho vài bài. Tuy nhiên, ngoài cây guitar cổ điển, Bream còn chơi piano, đàn lute; và rất nổi tiếng với cây đàn này, khiến Segovia khá phật ý.

Nhưng cho dù bị Segovia lấy làm tiếc vì ko chuyên tâm cho guitar cổ điển thì Bream cũng đã làm được rất nhiều điều cho cây đàn này. Các chương trình dạy guitar của ông đã được phát trên kênh truyền hình của BBC, chuyển soạn và trình diễn nhiều tác phẩm nổi tiếng của các bậc thầy. Ông thường song tấu với John Williams, ba băng nhạc hai người song tấu rất đắt hàng.



XCho đến nay ông đã được tặng nhiều giải thưởng, trao nhiều danh hiệu cao quí, trong đó có Grammy cho hạng mục Ngệ sĩ độc tấu hay nhất (1972), Grammy Trình diễn nhạc thính phòng hay nhất (1973) (cùng John Williams). Ông cũng được dế chế Anh trao trao danh hiệu OBE (1964), rồi CBE (1985).

John Williams, hoàng tử guitar

John Williams chơi bản Cavatina.

Cavatina vốn được nhà soạn nhạc Anh Stanley Myers viết cho piano, do yêu cầu của John Williams, Myers chuyển soạn cho guitar. Phiên bản độc tấu guitar của Williams được dùng làm nhạc chủ đề (theme) cho phim The Walking Stick (1970), và sau đó lại được dùng làm theme cho The Deer Hunter. Khi bộ phim này giành được 5 Oscar (1978), phiên bản guitar của Williams ngay lập tức lọt vào top 20 ở UK, tên tuổi ông được biết đến rộng rãi trên khắp thế giới.

John Williams, tên thật John Christopher Williams (*) sinh năm 1941 tại Melbourne, Úc; cha là nghệ sĩ guitar người Anh. Năm 1952 gia đình chuyển về sống ở London, Anh; ở đó cha ông mở một trường dạy guitar.

Ban đầu Williams học guitar với cha. Năm 1952 tình cờ Segovia gặp Williams ở London, và tiếng đàn của cậu bé đã thuyết phục ông. Ông gợi ý cậu xin một học bổng tại một học viện âm nhạc ở Ý, nơi Segovia tới dạy vào mùa hè hằng năm. Williams học ở đây 5 năm, sau đó trở về London học nhạc lí và piano ở Trường Cao đẳng Âm nhạc Hoàng gia (1956 - 59) vì trường không có khoa guitar. Chính Williams sau khi tốt nghiệp sẽ mở thêm khoa guitar ở đó.

Từ 1958 Williams khởi sự biểu diễn chuyên nghiệp. Nghe Williams trình tấu trong lần ra mắt đầu tiên ở Wigmore Hall, London, Segovia đã thốt lên “A prince of the guitar has arrived in the musical world... " (một hoàng tử guitar vừa đến với thế giới âm nhạc) Tên gọi Hoàng tử âm nhạc báo chí và người hâm mộ dành cho ông sau đó có lẽ xuất phát từ lời nhận xét này. Năm 1973 tên tuổi ông bắt đầu được thế giới biết đến khi cùng với Julien Bream nhận giải Grammy cho hạng mục Trình diễn nhạc thính phòng hay nhấtm, đến 1978 càng được biết rộng rãi hơn với bộ phim lừng danh The Deer Hunter.

Ông đã thành lập nhiều nhóm nhạc đi biểu diễn khắp nơi trên thế giới, thu hàng trăm album. Ông là giáo sư thỉnh giảng và là thành viên danh dự của Học viện Âm nhạc Hoàng gia ở London. Từ 1980 tên ông thường được viết kèm thêm chữ OBE đằng sau, viết tắt của Officer of the Order of the British Empire, một tước hiệu cao quí của Đế chế Anh mà ông được tặng. Nhà viết sử guitar Graham Wade nhận xét ông có lẽ là nghệ sĩ guitar có kĩ thuật hoàn hảo nhất mà thế giới từng biết đến.

Nghe ông chơi vài bài cho vui.




Tranh Nguyễn Thanh Bình
---
(*) đừng nhầm với John Williams (tên thật John Towner Williams) sinh 1932, nhà soạn nhạc người Mỹ nổi tiếng với những bản nhạc phim Hàm cá mập, Star war, Công viên kỉ Jura, Harry Potter ..

Andrés Segovia

Chaconne trong Partita 2 cho Violon của J.S. Bach được coi là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất mọi thời đại. Nhiều nhà phê bình cho rằng, đây là hồi ức của Bach về cái chết của vợ, những nốt nhạc cuối cùng của tác phẩm có lẽ là những nốt nhạc buồn nhất và bi kịch nhất trong lịch sử âm nhạc ...
Bản chuyển soạn cho guitar trên đây là của Segovia, và do chính ông trình diễn.

Andrés Segovia sinh năm 1893 tại Tây Ban Nha, được coi bậc thầy guitar số 1 thế giới, có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của guitar cổ điển. Chính ông là người yêu cầu các nhà làm đàn sản xuất và đưa sợi đàn nilon vào cây guitar cổ điển, thay cho dây đàn làm bằng gân thú trước đó. Và quan trọng hơn, thông qua sự trình diễn những bản độc tấu guitar ông tự soạn hay chuyển soạn từ các tác phẩm của Bach, Haydn, Mozart, Chopin, .. ông đã cho mọi người thấy tiềm năng biểu cảm và kĩ thuật của cây guitar, từ đó đưa được cây đàn bị coi là bình dân đứng vào dàn nhạc, bên cạnh những nhạc cụ "quí tộc" piano, violin, ..

Ở tuổi 90, ông vẫn tham gia các buổi hòa nhạc, tiếp tục dạy học trò. Ông có nhiều hoc trò thành danh, rất nổi tiếng John Williams, Julian Bream, Christopher Parkening, Elliot Fisk, Oscar Ghiglia .. VN có một người được vinh dự là học trò của ông, là Trịnh Bách.
Ông mất năm 1987 tại Mỹ.

Nghe thêm Segovia chơi bản Leyenda, và một số tác phẩm khác. Leyenda còn được biết dưới tên Asturias, ngày nay đã trở thành bài tập quen thuộc với những ai chơi guitar cổ điển, vốn là một tác phẩm của Isaac Albeniz soạn cho piano.




Thiếu nữ bên cửa sổ. Sơn mài của Nguyễn Thúy Hương