Những năm Tiểu học, môn Tập làm văn tôi chưa bao giờ vượt qua điểm 5. Thường là 3, 4. Lí do thì nhiều, nhưng chủ yếu có lẽ là ba
Một, là bẩn. Hồi ấy ở Tiểu học thầy cô cấm viết bút máy, sợ hư chữ. Đi học phải kè kè bình mực với cây bút lá tre. Chả hiểu sao dù rất chi cẩn thận, buổi học nào quần áo tay chân sách vở cứ tèm lem mực, khổ.
Hai, là chính tả, cụ thể là hỏi ngã. Nhớ năm lớp Ba gặp ông thầy dữ. Làm bài, 3 lỗi đầu chỉ trừ điểm. Từ lỗi thứ tư, cứ mỗi lỗi một roi. Ngày đầu đi học về, lúc tắm bà già thấy mông lằn ngang lằn dọc, hỏi. Kể bà nghe xong, bà khen: Thầy dạy giỏi. Nhưng vốn thông minh, chỉ vài bữa là tìm được cách đối phó: Làm bài cứ viết thoải mái hỏi ngã, đến khi chuẩn bị nộp bài thì đem hỏi sửa thành ngã, và ngược lại. Quả nhiên từ chổ 5, 7 roi/bài đã giảm xuống 2, 3 roi, cũng đỡ.
Ba, là thì là mà. Bài tập làm văn sau khi chấm chi chít những dấu gạch chéo đỏ lòm, cứ mỗi gạch chéo bị trừ 0,5 đ. Chữ bị thầy gạch chéo chỉ một trong ba: thì, là, hoặc mà. Bị thầy cô khủng bố mấy năm Tiểu học đến nổi cho đến nay, viết gì xong, đọc lại, thấy thì là mà là mạnh tay gạch bỏ. Tuy nhiên, tôi thấy ko phải khi nào cũng có thể bỏ được.
Sau này, khoảng 199x đọc bài báo của Nguyễn Đức Dân trên tờ Kiến Thức Ngày Nay, hóa ra đúng là lâu nay thì là mà bị oan thật. Bài báo sau này được in lại trong tập Nỗi oan thì, là, mà được nxb Tuổi Trẻ xuất bản năm 2004. Mời nghe Ngọc Hân đọc bài báo này. File audio lấy trên trang tuoitre online.
Trái Tim Xanh là phim đoạt giải nhất cuộc thi phim ngắn “Hiểu về trái tim” do chương trình Hiểu về trái tim phối hợp với ĐH Sân khấu Điện ảnh Tp Hồ Chí Minh tổ chức năm 2011. Phim do Cao Cường Đặng đạo diễn, kịch bản của Trần Vũ Hà Mỹ. Diễn viên chinh là hai em bé, ca sĩ Siu Black cũng có góp mặt, trong vai một bà chủ đanh đá.
Phim kể câu chuyện một chú bé ngoan, đã trả lại 100k bị thối nhầm. Hành động này khiến cô chủ quán điêu ngoa bỗng dưng tử tế, gọi cô bé ăn xin vừa bị bà mắng đuổi trở lại, cho 5 ngàn .. Chuyện như này thật ra cũng ko quá khó gặp trong đời thường - một đứa trẻ sống được cha mẹ dạy dỗ đàng hoàng cũng sẽ trả lại tiền thối nhầm như chú bé thôi. Nhưng đấy rõ ràng cũng ko phải là cách ứng xử của đa số trẻ ta gặp hàng ngày .. Nên tôi vẫn nghĩ, giá như những bộ phim như thế này đem chiếu ở lớp cho các em xem, thay thế những buổi học tập gương với kính gì gì đấy, có lẽ sẽ có ích hơn ..
Khuya, trời bỗng đổ cơn mưa, nhỏ thôi nhưng cũng đủ làm trời tối đen, se lạnh, ko gian sũng nước. Nhà hàng xóm có người vừa mất. Ra sân đứng, văng vẳng tiếng tụng kinh phát từ một chiếc casette nghe sao mà buồn .. Tìm nghe lại một trong những bài thơ hay nhất của Đinh Hùng
Je te donne là bản pop song ngữ Anh Pháp, do Jean-Jaques Goldman và Michael Jones trình bày và phát hành single cuối năm 1985. Bản nhạc đã đứng đầu bảng xếp hạng 8 tuần liền ở Pháp,
Vừa lướt net thấy một số bạn fb dẫn lại tin báo Tuổi Trẻ đưa từ hồi 2010 về Stalin với vụ Rừng Katyn, chợt nhớ Tố Hữu, rồi nhớ đến bài Mười Thương của Phù Chí Phát
Bốn thương anh đã đánh răng hàng ngày ... Mỗi lần nghe đến câu này ko nhịn được cười. Mấy năm trước có anh bạn (nghe đâu là nhà thơ, đã xuất bản được 4, 5 tập thơ) ghé nhà chơi, ở lại. Sáng ngủ dậy bx lấy kem, bàn chải đưa, nó xua tay: anh có. Rồi mở cặp lôi ra cái bàn chải, ống kem còn chưa bóc vỏ nhựa, cười: Ra đi, vợ mua cho đồ mới chưa kịp dùng này. Trời ah, nó rời nhà gần mười ngày rồi, dọc đường ghé nhà thăm gần chục đứa bạn, tối nào cũng chuyện trò tâm sự đến khuya, sáng vội vả ra đi cho kịp xe, đến quên đánh răng .. mười ngày ..
Comme Toi là single của ca sĩ Pháp gốc Do Thái Jean-Jacques Goldman phát hành năm 1982, và ngay trong năm ấy đã bán vượt qua con số 500 ngàn bản, lấy được chứng nhận bạch kim, leo lên đứng đầu các bảng xếp hạng. Comme toi = cũng như con, là một bản pop rock được Goldman dành tặng con gái, sáng tác trong trong nỗi xúc động khi xem album ảnh gia đình, trong đó ko ít người đã chết trong các trại tập trung Đức Quốc Xã hồi Thế chiến II. Bản nhạc đã được đặt lời Anh, Do Thái, Tây Ban Nha, Ý, Tàu .. Riêng tiếng Việt có đến 2 phiên bản "Về chốn thiên đường" (lời Lê Quang) và "Hãy đến với em" (Ngọc Lan ca). Mời nghe RFI kể về giai thoại và ý nghĩa của bản nhạc này trong một chương trình "Tạp chí văn hóa" phát ngày 8/9/2012. Ai ko thích nghe radio có thể đọc bài viết ngay dưới.
Tôi sẽ về ăn nem chợ Sãi
Món quê hương thèm đến nao lòng
Xa quê, ngoài những nơi chốn kỷ niệm: giếng nước gốc đa, con sông nơi mối tình đầu tôi đã đánh rơi, người ta thường nhớ đến những món ăn chỉ riêng quê nhà có. Quảng Trị có khá nhiều món đặc sản được truyền tụng:
Nem chợ Sãi, vải La Vang
Khoai Quán Ngang, dầu tràm Đại Nại
Gạo Phước Điền, chiêng Sắc Tứ
Khoai từ Trà Bát, quạt chợ Sông
Cá bống Bích La, gà Trại Lộc...
Còn nữa: bánh ướt Phương Lang, mắm đam Trà Trì, lòng thả Diên Sanh, .. Nhưng nói thật lòng, kể cho vui vậy thôi, chả mấy món kể trên đây đủ tầm vượt ra khỏi ranh giới Quảng Trị, kể cả món số 1 - nem chợ Sãi, thì cũng phải ra Quảng Trị hỏi thăm bạn bè mới được giới thiệu ăn cho biết.
Thật ra Quảng Trị có hai món đặc sản theo tôi là xứng tầm quốc gia, nhưng lại ít được nhắc đến,
Một, là cá dở. Gọi cá dở, nhưng ngon tuyệt, Chả biết tả làm sao, song so với các loại cá ngon quen thuộc như cá chim, cá thu, cá lăng, cá lóc, cá bống, cá chép, .. chả cá nào bì được. Tra cứu trên mạng, thấy loại cá này được gắn với Quảng Bình. Tuy nhiên tôi nhớ vào những năm cuối 197x, đầu 198x vào chợ Đông Hà bao giờ cũng có thể mua được cá dở, trong khi cũng thời điểm ấy có dịp ra Đồng Hới, Ba Đồn nhiều lần, tìm đỏ mắt ko ra một khúc. Tìm ở Hà Tĩnh, Huế cũng ko thấy có loại cá này. Giá cá lúc ấy ở chợ Đông Hà khá rẻ, ko nhớ cụ thể nhưng so sánh thì chỉ ngang với giá cá thu, cá chim. Ai ngờ hiện nay nghe nói giá 4, 5 trăm ngàn/kg mà ko phải khi nào cũng có. Với giá như này thì e là ăn cá dở ko phải vì bản thân con cá dở nữa rồi.
Hai, là nước mắm. Có dịp đi qua nhiều địa phương nổi tiếng về nước mắm: Thuận An - Huế, Nam Ô - Đà nẳng, Nha Trang, Phan Thiết, Phước Hải, .. ra đến tận Dương Đông, An Thới ở Phú Quốc ... phía bắc cũng đã ra đến Nghệ An, nơi từng có những con thuyền chở nước mắm nổi tiếng nặng mùi, được Cao Bá Quát ví von câu thơ thi xã con thuyền Nghệ An .. tôi chưa thấy nơi nào có nước mắm ngon như nước mắm ở vùng biển Cửa Việt, Quảng Trị. Hồi 1987 có dịp về đấy. Ngay hôm đầu, bạn cho ăn thịt ba chỉ chấm nước mắm nhà làm lấy. Hơn mười ngày còn lại ở nhà bạn, đến bữa cơm chỉ xin chén nhỏ nước mắm nguyên chất ko pha chế thêm bất kì gì, kèm trái ớt xanh .. tôm mực thịt cá gì gì nhường hết cho bạn, thế mà bữa nào bụng đã no căng, miệng vẫn còn muốn ăn thêm ... Tết vừa rồi, bạn gởi vào cho một chai 3 xị, dùng thật dè sẻn, nhưng tháng trước cũng đã hết rồi. Nghe bạn kể có cô Hằng mắm ruốc người Quảng Trị qua Úc du học lấy xong cái MS về quê lập hảng làm nước mắm, đã có chi nhánh ở Saigon. Bảo con gái tìm mua, nó cứ hẹn rày hẹn mai .. e là có người xúi nó quên, bởi nghe tên lang băm nào đó bảo ăn nước mắm ko tốt cho ngượi bị tension cao ..
Nghe Quảng Trị Trong Tôi, Nguyễn Tất Tùng phổ thơ Tạ Nghi Lễ
Bài thơ sau lấy trên một trang nhacso.net, ko phải ca từ của bản nhạc, nhưng ko rõ có phải là nguyên tác bài thơ của Tạ Nghi Lễ ko.
...Nếu một mai phải xa Quảng Trị
Nhớ quá chừng em bé Triệu Phong
Trên lưng trâu tay cầm sách học
Lời mẹ ru mài sắt nên kim
Gửi ước mơ bay cùng cánh diều...
Ôi thương quá đi thôi
Đất Vĩnh Linh tấm lòng chung thuỷ
Áo nâu sờn mẹ vẫn dạy con
Đói cho sạch rách cho thơm
Nghĩa tình nào hơn mất mạ bú dì
Nếu một mai phải xa Quảng Trị
Tôi sẽ mang theo gió cát Hải Lăng
Hoa yêu thương trên đồi vẫn nở
Như nghĩa tào khang chồng vợ Đông Hà
Cam Lộ ghi sâu tình người với đất .
Nếu một mai phải xa Quảng Trị
Lưu lạc phương Nam ngày tháng nổi trôi
Nhớ quê hương như gà nhớ mẹ
Nhớ tiếng quê mình trọ trẹ thân thương
Xa Quảng Trị sao đành ?!.
...Nếu một mai phải xa Quảng Trị
Tôi sẽ mang theo nắm đất quê hương..
